Expert in karaktervorming en columnist bij Katholiek Nieuwsblad
Weet je nog, de dag dat je de eerste Communie deed? De mooie kleding die je droeg, de vroomheid waarmee je Christus in het Heilig Sacrament ontving, en de envelopjes met geld die je daarna kreeg van familie en vrienden…
Weet je nog, de dag dat je na lange tijd weer ging biechten? Je zat al veel te lang vast in de modderpoel van de zonde en je besloot eindelijk naar de priester te gaan. Je keerde als een verloren zoon terug naar de genade van de Vader. De opluchting, de heling en de barmhartigheid die je hart overspoelden…
Weet je nog, de dag dat jullie samen het huwelijksavontuur aangingen? De prachtige bruidsjurk, de trouwringen, de plechtige liturgie, de liefdevolle blikken, het feest en de ontroerende speeches…
Weet je nog, de dag dat je het sacrament van het vormsel ontving? O wacht, hoe was dat ook alweer? Hoe oud was ik eigenlijk? Wat betekent dat sacrament nu echt? Iets met de Heilige Geest en de bisschop die met chrisma een kruisje op je voorhoofd zet?
De afgelopen weken zijn in parochies door het hele land weer groepen mensen gevormd. Meestal tieners die de traditie volgen, soms volwassen bekeerlingen. Maar laten we eerlijk zijn: veel katholieken – ook de praktiserende, devote en welgevormde gelovigen – weten eigenlijk niet zo goed wat ze met dit sacrament aan moeten.
Het spreekt minder tot de verbeelding en we krijgen er minder grip op dan op de Eucharistie of de biecht. In de geloofsbeleving fungeert het vormsel te vaak als een sacrament voor erbij: mooi dat het er is, maar wat doet het nu echt?
'In de geloofsbeleving fungeert het vormsel te vaak als een sacrament voor erbij: mooi dat het er is, maar wat doet het nu echt?'
Zelf ben ik op mijn vijftiende gevormd, na een degelijke catechese op een katholieke school in Spanje. Toch moest ik jaren later nog de Catechismus openslaan om weer scherp te krijgen wat ik die dag nu precies had ontvangen. Inmiddels heb ik een theorie over onze collectieve vormselamnesie.
We krijgen er zo moeilijk grip op omdat we te weinig omgaan met de Heilige Geest en omdat we onze missionaire zending in de wereld vaak niet zo serieus nemen. De kern van het vormsel is immers dat het ons hechter verbindt met de Kerk en ons uitrust met de bijzondere kracht van de Heilige Geest om als getuigen van Christus, door woord en daad, het geloof te verspreiden en te verdedigen.
Het is een toerusting voor het front. Als ons katholieke leven er vervolgens alleen uit bestaat om op zondag anoniem en comfortabel in de kerkbank te zitten, dan herinneren we ons die toerusting niet meer. Je kunt wel vurige kracht ontvangen, maar als je de motor nooit start, merk je daar weinig van.
Juist in deze geseculariseerde tijd, waarin de spirituele dorst onder zoekers groter is dan ooit, zouden we er goed aan doen dit sacrament te herontdekken. Het vormsel is geen spiritueel einddiploma en geen sacramentje voor erbij. Het is de vitale, actieve genade om in de wereld van vandaag apostel te zijn.
