Kluizenaar te Warfhuizen en columnist bij Katholiek Nieuwsblad. Zie ook paterhugo.nl
Sinds de oecumenische beweging haar protestantse vingertjes in de katholieke pap heeft, is het opeens een goed idee om alles en iedereen aan te moedigen de Bijbel te lezen. Dat is dom. Want er is niks zo griezelig voor het geloof als loslopende bijbelboeken. Die bijten je vingers eraf als je ze benadert zonder bevoegd personeel in de buurt.
Hoe meer je je erin verdiept, hoe minder je ervan snapt. Als je dan vervolgens gaat zoeken, op YouTube of zo, verdwaal je hopeloos. In eerste instantie kom je uit bij Amerikaanse fundamentalisten die van de Schrift een soort McBible maken.
Die zijn er de laatste tijd ook in een ‘katholieke’ variant, die minstens even kierewiet is als de protestantse. Een presentator met een vlooienband is dus geen garantie op zuivere koffie meer.
Of anders eindig je bij academische bijbelgeleerden, van wie er verschillende tegenwoordig ‘populariserende’ YouTubekanalen hebben. Die weten wel beter waarover ze het hebben en ze zijn ook integerder. Maar ze doen niks voor je geloofsleven. Daar zijn ze niet voor.
Het hele idee dat iedereen zomaar bijbelboeken zou moeten kunnen snappen is bespottelijk
De Kerk heeft haar gelovigen nooit aangemoedigd zelf de Bijbel te lezen. Niet om de waarheid voor hen verborgen te houden, maar om ze te behoeden voor imbeciele gevolgtrekkingen en onnodige innerlijke paniek.
Dat ze daar groot gelijk in had, is wel bewezen in de tijd dat de Bijbel voor de eerste keer ‘ontsnapte’, in de zestiende eeuw. Mensen begonnen teksten te lezen uit een tijd en een cultuur waar ze geen vorm van begrip van hadden. Misverstanden uit die tijd houden nu nog hele volksstammen geketend in een duistere wereld die wordt geregeerd door een duistere God.
Ga maar eens kijken op de Veluwe of in Zuid-Holland. Dat alles omdat een gesjeesde augustijn vijfhonderd jaar geleden Paulus niet goed begrepen had. En dat was dan nog een professor. Simpeler lieden maakten het nog veel bonter met de Bijbel.
En dat is logisch. Het hele idee dat iedereen zomaar bijbelboeken zou moeten kunnen snappen is bespottelijk. Niemand die in zijn dagelijkse leven verzekeringspolissen verkoopt, of spruitjes op de markt, gaat in de universiteitsbibliotheek Assyrische of Babylonische teksten lezen.
Niemand ploft neer op de bank met de Enuma Elish of het Gilgamesh-epos en verwacht daar dan zonder meer de betekenis van te kunnen peilen. Iedereen accepteert zonder meer dat er daarvoor assyriologen, filologen en een eeuw aan tekstkritiek nodig zijn. En die geschriften zijn in veel opzichten simpeler dan menig bijbelboek.
Daarom denk ik dat we rap moeten ophouden iedereen zomaar aan te moedigen om de Bijbel te gaan lezen. De heilige Schrift wordt voor de gemiddelde gelovige meer dan voldoende tot spreken gebracht in de liturgie. Laat ze daarnaast liever Thérèse van Lisieux of Thomas a Kempis lezen.
En misschien is het nog wel belangrijker om de volksdevotie weer tot leven te brengen. Mensen weer te leren bedevaarten te houden, litanieën te bidden, kaarsen te branden en een persoonlijke relatie met Maria, de heiligen en de engelen te hebben.
Pater Hugo is kluizenaar te Warfhuizen. Elke vier weken schrijft hij een column in Katholiek Nieuwsblad.
