Diaken
Schapen en herders komen wij tegenwoordig nog maar zelden tegen, maar toch staat de Bijbel bol van beeldspraak die daarmee te maken heeft. Kunnen we toch begrijpen wat de Schrift ons daarmee zeggen wil?
Met sfeerbeelden uit de agrarische sector legt het Evangelie uit wat Jezus voor mensen betekent. Hij wordt een herder genoemd. Maar zij begrepen niet wat Hij hun wilde zeggen (Joh. 10,6).
Wij ook steeds minder, want herders en schapen komen we normaal niet meer tegen. Hun leefgebied wordt beperkt door woningbouw en industrie. De terugkeer van de wolf zorgt voor nieuwe gevaren. Alleen ’s zomers wordt het beroep van herder soms hersteld, als attractie voor toeristen.
Dat mensen herder kunnen zijn, ontdekt de Bijbel wanneer mensen zien dat God zelf er de hand in heeft dat zij uit Egypte worden geleid en veertig jaar lang door de woestijn trekken, om uiteindelijk veilig in het beloofde land te komen. God leidt hen door de hand van Mozes, die Hij aanwijst als hun herder (Ps. 77,22).
Mozes vraagt God om iemand aan te stellen die hen uitleidt en thuisbrengt; anders zou de gemeenschap van Jahwe een kudde worden zonder herder (Nu. 27,17). Het illustreert het binnen-buitengevoel.
Eeuwen later herhaalt deze ervaring zich als David achter de schapen wordt weggeroepen om mensen te weiden (2 Sam. 5,1-3). Veel psalmen bezingen hoe hij zijn volk heeft geweid en geleid: met oprechtheid en met omzichtige hand (Ps. 78,70-72).
Op de achtergrond blijft God telkens aanwezig: “Hij is onze God en wij zijn volk, Hij is de herder en wij zijn kudde” (Ps. 95,7). In de antwoordpsalm vandaag belijdt David zijn vertrouwen in Gods trouwe zorg, bescherming en leiding.
Het Evangelie begint over een schaapskooi, vaak niet meer dan een plek in de open lucht met een omheining om schapen te beschermen tegen dieven en rovers. De deurwachter laat de herder met de schapen door de deur binnen. De volgende dag laat hij ze weer naar buiten om ze te leiden naar nieuwe graasplekken.
Met een ander beeld zegt Jezus: “Ik ben de deur van de schapen.” Alleen via Hem – zo is de nieuwe ervaring – bereik je een leven vol veiligheid en zekerheid. “Als iemand door Mij binnengaat, zal hij worden gered; hij zal in- en uitgaan en weide vinden” (Joh. 10,9). Door Hem begint de nieuwe dag.
Dit binnen-buitengevoel heeft al een lange traditie. Het is bekend dat veel joden bij het verlaten en thuiskomen een mezoeza, een tekstkokertje op de deurpost, aanraken en daarbij zeggen: “Moge God mijn uitgaan en mijn ingaan behoeden van nu aan en voor altijd.”
Ook dit citaat uit Psalm 121,8 verwoordt goed dat God niet alleen bij ons is bij het begin van iedere reis, maar ook aan het eind ervan; als we de dag beginnen en weer afsluiten. Een leven in harmonie.
