“We moeten bidden voor de bekering van veel mensen, binnen en buiten de Kerk, die nog steeds niet beseffen hoe dringend het is om voor ons gemeenschappelijk huis te zorgen”, zei paus Leo XIV tijdens de viering van een nieuwe misformule “voor de zorg voor de schepping”.
Ver weg van het bulderende orgel van de Sint-Pietersbasiliek en de mensenmassa op het Sint-Pietersplein celebreerde de paus op 9 juli de Mis. Dat deed hij in de tuinen van de pauselijke villa in Castel Gandolfo, begeleid door fluitende vogels. Deze villa is de traditionele zomerresidentie van de paus en ligt zo’n 24 kilometer ten zuidoosten van Rome.
Aan de Mis namen medewerkers deel van het ecologieproject Borgo Laudato Si’. Dit is een opleidingsplek voor integrale ecologie in de tuinen. Ook waren er Vaticaanse functionarissen aanwezig, evenals pater Daniel Groody. Hij is kruisheer en migratie-expert aan de Universiteit van Notre Dame in Indiana (VS).
Hoewel paus Leo later die dag een ontmoeting had gepland met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, was hij niet persoonlijk aanwezig bij de Mis.
De paus betreurde in zijn preek de natuurrampen wereldwijd, die “deels veroorzaakt worden door de buitensporigheden van de levensstijl van de mens”. Hij riep de intieme groep aanwezigen op: “Laten we onszelf afvragen of wijzelf die bekering doormaken. Wat is die hard nodig!”
De misformule voor de zorg voor de schepping werd op 8 juni toegevoegd aan het Romeins Missaal – het liturgisch boek met alle teksten voor de eucharistieviering in de Romeinse ritus – door het Dicasterie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline van de Sacramenten.
De formule is een van 17 misintenties voor ‘maatschappelijke noden’ waarin priesters de Mis kunnen opdragen. Ze bevat gebeden en lezingen die de plaats van Gods schepping binnen de eredienst onderstrepen.
Hoewel de paus de Mis in het Italiaans celebreerde, werden delen die specifiek tot de nieuwe formule behoren in het Latijn gelezen.
“In een brandende wereld, of het nu door de opwarming van de aarde of door gewapende conflicten komt, voelen mensen zich vandaag de dag vervuld van angst”, zei paus Leo in zijn homilie. “Net als de leerlingen die bang waren tijdens de storm, tot Christus hen tot rust bracht. “Maar”, voegde hij eraan toe, “er is hoop! Wij hebben die gevonden in Jezus.”
“De missie om de schepping te beschermen, om vrede en verzoening te brengen”, zo vervolgde hij, “is de missie die de Heer aan ons heeft toevertrouwd. Wij luisteren naar de roep van de aarde, wij luisteren naar de roep van de armen, want die roep heeft Gods hart bereikt. Onze verontwaardiging is Zijn verontwaardiging; ons werk is Zijn werk.”
De Kerk, aldus de paus, moet profetisch spreken over de klimaatcrisis. “Zelfs wanneer dat vraagt om de moed om de vernietigende macht van de ‘machthebbers van deze wereld’ tegen te spreken.”
“Het onverwoestbare verbond tussen Schepper en schepsel zet onze geest en inzet in beweging, zodat kwaad in goed verandert, onrecht in rechtvaardigheid en hebzucht in gemeenschap.”
Paus Leo citeerde uitvoerig uit paus Franciscus’ encycliek Laudato Si’ (2015) over de zorg voor ons gemeenschappelijk huis. Hij herinnerde aan de harmonie met de schepping die Franciscus van Assisi bereikte.
“Eén beschouwende blik kan onze relatie met de schepping veranderen en ons uit de ecologische crisis helpen die voortkomt uit het verbreken van onze relatie met God, met de naaste en met de aarde – door de zonde”, aldus de paus.
