“Geloven in en het volgen van een liefdevolle en medelevende Christus betekent dat je Hem in je hart binnenlaat en Zijn gevoelens overneemt”, zei paus Leo XIV tijdens een ochtendmis op 13 juli.
“Het betekent leren een hart te hebben dat geraakt wordt, ogen die zien en niet wegkijken, handen die anderen helpen en hun wonden verzachten, schouders die de last dragen van wie in nood is”, sprak hij in zijn homilie.
De paus vierde de Mis in de kleine Kerk van Sint Thomas van Villanova, vlakbij het hoofdplein van de pauselijke villa in Castel Gandolfo. Op 6 juli arriveerde hij in het heuvelstadje ten zuiden van Rome voor een korte vakantie tot 20 juli.
In zijn overweging stond de evangelielezing van die dag centraal: de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan.
“Die gelijkenis daagt ons voortdurend uit om na te denken over ons eigen leven”, gaf paus Leo aan. “Ze verstoort ons slapende of afgeleide geweten en waarschuwt ons voor het gevaar van een gemakzuchtig geloof dat tevreden is met het uiterlijke naleven van de wet, maar niet in staat is te voelen en te handelen met dezelfde barmhartige mededogen als God.”
Volgens de paus draait de gelijkenis in wezen om mededogen. “Hoe we naar anderen kijken, is wat telt, omdat het laat zien wat er in ons hart leeft. We kunnen kijken en voorbijlopen, of we kunnen kijken en geraakt worden door mededogen.”
“De gelijkenis spreekt ons allereerst aan over Gods manier om ons te zien, zodat wij op onze beurt kunnen leren situaties en mensen te zien met Zijn ogen, ogen vol liefde en mededogen”, vervolgde hij. De Barmhartige Samaritaan is in feite een verwijzing naar Jezus zelf, de Zoon van God, die “de mensheid met mededogen aanschouwde en niet voorbijliep”.
Juist daarom is deze gelijkenis zo confronterend voor elke christen, benadrukte de paus, “want als Christus ons het gezicht van een barmhartige God toont, dan betekent geloven in Hem en Zijn apostelen zijn dat we onszelf laten veranderen en Zijn gevoelens overnemen”.
“Als we eenmaal genezen en bemind zijn door Christus, kunnen ook wij getuigen worden van Zijn liefde en mededogen in onze wereld”, stelde hij. Een wereld die volgens hem “deze revolutie van liefde” hard nodig heeft.
Wat ons werkelijk tot naasten maakt, is dat we ons laten raken door het leven van anderen.
De man die door de Samaritaan werd geholpen, liep langs de weg van Jeruzalem naar Jericho. “Tegenwoordig is dat de weg van allen die afdalen in zonde, lijden en armoede”, merkte paus Leo op. “Van allen die gebukt gaan onder problemen of gewond zijn door het leven, die hun richting verliezen en de bodem raken.”
Ook nu wordt die weg nog bewandeld “door mensen die beroofd, geplunderd en uitgekleed zijn, slachtoffers van tirannieke politieke systemen, van een economie die hen in armoede houdt, en van oorlogen die hun dromen én hun leven vernietigen”.
“Wat doen wij? Kijken we en lopen we voorbij, of openen we ons hart voor anderen, zoals de Samaritaan? Zijn we soms tevreden alleen maar onze plicht te doen, of beschouwen we alleen die als naaste die tot onze groep behoren, die denken zoals wij, die dezelfde nationaliteit of religie delen?”
“Jezus keert deze manier van denken om door ons een Samaritaan te tonen, een vreemdeling of ketter, die handelt als naaste voor die gewonde man. En Hij vraagt ons hetzelfde te doen”, aldus paus Leo.
Volgens hem is het juist “kijken zonder voorbij te lopen, het gejaagde tempo van ons leven vertragen, het toelaten dat het leven van anderen – wie ze ook zijn, met al hun noden en zorgen – ons hart raakt” wat ons werkelijk tot naasten van elkaar maakt. “Dat is wat ware broederschap voortbrengt en muren en barrières afbreekt.”
“Uiteindelijk overwint de liefde en bewijst zij sterker te zijn dan het kwaad en de dood”, besloot hij.
Na afloop van de mis begroette paus Leo veel parochianen, priesters en religieuzen in de kerk. Vervolgens liep hij de korte afstand naar de pauselijke villa, langs een met hekken afgezet parcours. Onderweg zwaaide hij naar de duizenden mensen die zich op het plein hadden verzameld.
