De heilige Francesca Saverio Cabrini werd in 1850 in Italië geboren, dit jaar precies 175 jaar geleden. Tot op de dag van vandaag verlenen de zusters van de door haar gestichte orde wereldwijd hulp aan mensen in nood, vooral aan migranten.
De Missionarissen van het Heilig Hart van Jezus zijn nog altijd actief in vijftien landen, hoewel ze wereldwijd slechts met enkele honderden zijn. De zusters verlenen hun diensten in de gezondheidszorg, het onderwijs en vluchtelingenhulp.
Zoals in de Verenigde Staten, waar een aantal zusters zich specifiek inzet voor migranten, zeker nu de regering steeds strenger optreedt tegen illegalen.
Die houding jegens migranten is overigens niet veel veranderd sinds de tijd van Moeder Cabrini, vertelt zuster Yolanda Flores. Flores, afkomstig uit Nicaragua maar inmiddels Amerikaanse staatsburger, wijst op de 23 trans-Atlantische reizen die Moeder Cabrini maakte vanaf het einde van de negentiende eeuw tot in het begin van de twintigste eeuw.
Die kwamen voort uit “haar liefde voor de missie en haar liefde voor de migranten”, zegt ze. Toen al benadrukte Cabrini in haar geschriften volgens zuster Yolanda “hoe de migranten de economie van dit land hielpen, hoe zij degenen waren die zich inzetten voor het zware werk dat niemand anders wilde doen. En dus herhaalt de geschiedenis zich, net als vandaag”.
Zuster Yolanda werkt voor de naar de stichteres van haar orde vernoemde Cabrini Immigrant Services in New York. In die stad begon de heilige haar levenswerk. In 1880 had Francesca Cabrini een congregatie opgericht in haar geboorteland Italië met als doel het Evangelie naar China te brengen.
Maar de Italiaanse bisschop Giovanni Battista Scalabrini spoorde haar aan om in plaats daarvan de Italiaanse immigranten in New York te helpen, die in grote nood verkeerden en met aanzienlijke discriminatie te maken hadden. Moeder Cabrini vroeg vervolgens advies aan paus Leo XIII, die beaamde dat ze niet naar het oosten moest gaan, maar westwaarts.
Het schenken van barmhartigheid, mededogen, genezing en een luisterend oor; dat proberen wij net als Moeder Cabrini te doen
In 1889 zette Moeder Cabrini voor het eerst voet aan wal in Amerika en begon meteen met haar werk onder Italiaanse migranten in New York: ze voorzag hen van voedsel, onderdak, onderwijs en gezondheidszorg.
Die hulp breidde zich al snel uit naar alle migranten in nood, verspreid over de VS en uiteindelijk de wereld. Toen Moeder Cabrini in 1917 op 67-jarige leeftijd overleed, had zij, inmiddels Amerikaans staatsburger, 67 onderwijs-, gezondheids- en sociale instellingen opgericht over de hele wereld.
De Cabrini Immigrant Services, opgericht in 1999, biedt tegenwoordig voornamelijk juridische dienstverlening aan immigranten, aldus zuster Yolanda. Een ander kantoor net ten noorden van de stad voorziet in meer sociale dienstverlening.
Zuster Yolanda vertelt dat haar kantoor ongeveer twintig cliënten per week helpt, maar dat de hulp meer mensen bereikt omdat ze ook de families van deze cliënten begeleiden. Ze helpen met het indienen van aanvragen voor verblijfsvergunningen of het staatsburgerschap, gezinshereniging, het bepalen van asielstatus en andere diensten.
Door het huidige immigratieklimaat, zegt ze, durven velen niet meer naar het kantoor zelf te komen, maar nemen ze meestal telefonisch of online contact op. Sinds de regering-Trump haar pogingen opvoerde om illegale immigranten uit te zetten, heerst er in veel Amerikaanse bisdommen een sfeer van angst, vooral onder seizoensarbeiders en migranten uit Latijns-Amerika. Veel van hen verlieten hun werk in onder andere restaurants, hotels en op boerderijen.
Het werk van Moeder Cabrini is zichtbaar in heel de VS, maar vooral in Chicago, waar ze verschillende ziekenhuizen liet bouwen. In het noorden van die stad, vlak bij het heiligdom van Moeder Cabrini, vertelt zuster Joaquina Costa over haar intrede in de orde.
Oorspronkelijk afkomstig uit Rio Grande do Sul, in het uiterste zuiden van Brazilië, werd zuster Joaquina verpleegkundige in de hoop naar Afrika te gaan. Maar in plaats daarvan werd ze naar de VS gestuurd en werkte ze in de ziekenhuizen in Chicago die door Moeder Cabrini werden opgericht, waaronder het Columbus Hospital, het heiligdom en de plaats waar de heilige stierf.
De inmiddels 86-jarige zuster Joaquina werkte ongeveer veertig jaar als verpleegkundige, voordat ze werd gevraagd werd om het kantoor van de Mother Cabrini League in Chicago te leiden, nadat de ziekenhuizen werden gesloten wegens bezuinigingen door de overheid. De Mother Cabrini League verzorgt voor zo’n 13.000 lezers de Mother Cabrini Messenger, een nieuwsbrief met reflecties op haar geschriften, aspecten van haar leven en nieuws van zusters wereldwijd.
En hoewel haar werk nu weinig persoonlijk contact inhoudt, zegt zuster Joaquina dat Moeder Cabrini’s nalatenschap zichtbaar is in haar dagelijkse bediening, vooral in de parochie waar ze vrijwel dagelijks aanwezig is. “Ik ga elke werkdag naar de parochie en ben elk weekend beschikbaar in het heiligdom van Moeder Cabrini”, aldus de 86-jarige zuster. “Ik ben beschikbaar voor mensen, ze kunnen met me praten, ook telefonisch.”
De zusters leggen uit dat veel van de dienstverlening van de orde in de Verenigde Staten tegenwoordig door overheidsinstellingen wordt uitgevoerd, hoewel de orde nog steeds veel sociaal werk doet.
Een belangrijk onderdeel van hun dienstverlening is ook de geestelijke zorg in de verschillende Moeder Cabrini-heiligdommen in het land. Volgens zuster Joaquina is vooral de locatie in Denver actief met retraites en bedevaarten. Daar bediende de stichteres van hun orde ooit mijnwerkers en spoorwegarbeiders.
Zuster Joaquina ziet dat er nog maar weinig zusters zijn, en dat er slechts een klein aantal nieuwe roepingen is – voornamelijk in Afrika – maar dat er nog veel werk te doen is.
Zuster Yolanda voegt daaraan toe: “Wij zijn geestelijke dochters van Moeder Cabrini, maar we volgen iets dat belangrijker is dan Moeder Cabrini alleen. Wat probeerde zij te doen? Heel simpel: de wonden van de mensheid helen door haar grote devotie tot het Heilig Hart van Jezus. En wat houdt die devotie in: het schenken van barmhartigheid, mededogen, genezing, en een luisterend oor. Dat proberen wij ook te doen, ieder met onze eigen gaven.” (Vert./bew. Susanne Kurstjens)
