Pater dominicaan
Op Sacramentsdag staan we stil bij de aanwezigheid van Jezus in de Eucharistie. Talloze componisten hebben hemelse muziek gecomponeerd die de moeite waard is om als meditatie voor Sacramentsdag te beluisteren.
Op Sacramentsdag is het goed de poëtische teksten van Thomas van Aquino voor dit feest te overwegen. De ziel van zijn theologisch denken is immers het Woord en sacrament, waardoor elk systematisch werk van binnenuit verlicht wordt.
Vooral de laatste strofen van de hymne Verbum supernum prodiens (‘het Woord dat uit den hoge daalt’), blijven inspiratie voor het menselijk spreken over dit grote mysterie. Talloze componisten, zoals Pierre de la Rue, Charles Gounod en Gioachino Rossini, namen de tekst van het O Salutaris Hostia als uitgangspunt voor hemelse muziek. Het is de moeite waard deze muziek als meditatie voor Sacramentsdag te beluisteren.
De hostia in de hymne verwijst naar het volmaakte kruisoffer dat Christus bracht aan de Vader. De hostie is na de consecratie niet een ding, maar de persoon van Jezus Christus die zichzelf geeft aan de Vader. Liefde is overgave tot aan de dood. Deze offerende liefde komt tegenwoordig op het altaar waar wij de heilige geheimen vieren.
In dat offer is kracht en redding. Daarom noemen we het een reddend (salutaris) offer. In de middeleeuwen werd het O salutaris hostia gezongen tijdens de elevatie, het omhoogheffen van de hostie.
Dat is niet voor niets zo, want wij zien met de ogen van het geloof het offer van het kruis dat ons vandaag reddende genade schenkt. Wij leren onszelf te geven aan God en de naaste wanneer wij Hem ontvangen die zichzelf tot de dood heeft prijsgegeven voor ons heil.
Op deze wijze gaat de hemel voor ons open (quae caeli pandis óstium) omdat Christus na zijn lijden en sterven verrijst. Het offer van het kruis krijgt dus een richting, omdat we weten dat het de weg is naar de verrijzenis. Die verrezen Christus mogen wij ontvangen.
De strofe maakt dit concreet. Want dit offer van de heilige Mis dat nu redding schenkt, is onze kracht en onze sterkte in de strijd tegen vijanden (Bella premunt hostilia).
Door het offer van Christus, verlicht door de verrijzenis, te ontvangen, leren wij onszelf te geven.
Er is zoveel in en om ons heen wat opschudding veroorzaakt in onze ziel. De strofe is realistisch en ziet de door oorlog geteisterde wereld en de voltrekking van het verlossingsdrama als uitnodiging voor gebed om hulp (Da robur, fer auxilium).
De hymne sluit met het einddoel van ons christelijk pelgrimeren: de aankomst in het vaderland (patria). In ons vaderland, het hemelse Jeruzalem, zal het aardse smeekgebed vanwege gevaren omslaan in lofzang omdat wij God zien.
Door het offer van Christus, verlicht door de verrijzenis, te ontvangen, leren wij onszelf te geven. Op die manier, en dat is mijn gebed, zorgt Gods gave van offerende liefde in de heilige Mis tot overgave van onszelf aan anderen.
