Diaken
Ramses Shaffy schreef zijn bekende lied Sammy voor een joodse klasgenoot die tijdens de oorlog veel familieleden blijkt te hebben verloren. In dit lied raadt hij hem aan naar de blauwe lucht te blijven kijken en daar hoop uit te putten. Ook Mozes weet uit ervaring dat zijn volk hulp en bijstand in de hemel moet zoeken.
Hij staat op de heuvel met zijn staf in de hand en krijgt hulp om zijn armen hoog te houden. Rabbijn Jonathan Sacks legt uit dat de handen van Mozes geen wonder verrichten, maar naar boven wijzen: “Ze richtten de ogen van het volk en daarmee de gedachten van de Israëlieten op de hemel. Dat gaf hen moed en innerlijke kracht, de hoop en het geloof om te overwinnen.”
Wanneer wij bidden, doen we dat vaak met ogen dicht en soms buigen we daarbij ons hoofd. Maar in de Bijbel doen mensen hun ogen juist open en kijken ze omhoog, naar de top van de heuvel, naar de bergen, naar de hemel of naar God.
Dat horen we in de antwoordpsalm 121, die begint met: “Omhoog naar de bergen richt ik mijn ogen: vanwaar kan ik hulp verwachten?” Misschien klinkt er nog enige twijfel door in deze vraag. Maar het tweede vers weet het zeker: “Mijn hulp zal komen van God de Heer.”
Normaal volgt de moraal aan het einde van een verhaal, maar dit keer gaat deze vooraf aan de parabel over een rechter en een weduwe. Door zijn status hoort een rechter tot de elite van de stad en de weduwe moet dus tegen hem opkijken. Als vrouw is ze in de patriarchale samenleving van de Bijbel sowieso de mindere.
Samen met de vreemdelingen en de wezen staat ze onderaan de maatschappelijke ladder. Ze wil aanspraak maken op de rechtsbescherming die is vastgelegd in de Wetten van Mozes: weduwen, wezen en vreemdelingen genieten bijzondere bescherming van God en zij moeten ondersteund worden door de gemeenschap (Deut. 24,17-22).
Maar de rechter bekommert zich om God noch gebod. De weduwe blijft de rechter lastigvallen en uiteindelijk besluit hij te doen waar zij recht op heeft. Niet omdat ze gelijk heeft, maar omdat hij bang is dat ze hem een blauw oog zal slaan. Lucas gebruikt hiervoor een term die afkomstig is uit de bokswereld.
Kijk omhoog, recht je rug, blijf positief en laat je niet gek maken.
Deze parabel is niet bedoeld om het gedrag van de rechter te veranderen, maar wil laten zien dat volhouden tot resultaten leidt. Als zo’n slechte rechter al recht verschaft, dan zal de goede God dat toch zeker doen. Bidden is gewoon een kwestie van volhouden. Zoals de boodschap van Ramses aan zijn vriend Sammy: Kijk omhoog, recht je rug, blijf positief en laat je niet gek maken.
