Tijdens de algemene audiëntie van 24 september legde paus Leo XIV uit dat niemand van ons te ver verwijderd is van God om door Hem gered te kunnen worden.
Op Stille Zaterdag daalt Christus af in het rijk van de dood om de boodschap van de Verrijzenis te brengen aan allen die in duisternis en in de schaduw van de dood verbleven.
Christus bereikt ons zelfs in deze afgrond, en gaat de poorten van dit rijk van duisternis binnen. Hij betreedt, om zo te zeggen, het huis van de dood zelf, om het leeg te maken, om zijn bewoners te bevrijden, één voor één bij de hand nemend.
Het is de nederigheid van een God die niet stopt bij onze zonde, die niet terugschrikt voor de uiterste afwijzing van de mens. In deze daad ligt alle kracht en tederheid van de paasboodschap besloten: de dood heeft nooit het laatste woord.
Dierbaren, deze nederdaling van Christus betreft niet alleen het verleden, maar raakt het leven van ieder van ons.
De hel is niet alleen de toestand van de doden, maar ook van hen die het leven verliezen door kwaad en zonde. Het is ook de dagelijkse hel van eenzaamheid, schaamte, verlating, en het moeizame bestaan.
Christus betreedt al deze donkere werkelijkheden om ons de liefde van de Vader te tonen. Niet om te oordelen, maar om te bevrijden. Niet om te beschuldigen, maar om te redden. Hij doet het zonder lawaai, op kousenvoeten, zoals iemand die een ziekenhuiskamer binnengaat om troost en hulp te bieden.
Er is geen verleden dat zo verwoest is, dat zij niet kan worden aangeraakt door zijn barmhartigheid
De Heer daalt af naar de plaats waar de mens zich uit angst heeft verborgen, en roept hem bij zijn naam, neemt hem bij de hand, richt hem op, en brengt hem terug naar het licht. Hij doet dit met volle autoriteit, maar ook met oneindige tederheid – zoals een vader met een kind dat bang is niet meer geliefd te zijn.
In de oosterse iconen van de Verrijzenis wordt Christus afgebeeld terwijl Hij de poorten van de hel verbrijzelt en met uitgestrekte armen de polsen van Adam en Eva grijpt. Hij redt niet alleen zichzelf, Hij keert niet in zijn eentje terug naar het leven, maar Hij neemt heel de mensheid met zich mee.
Dit is de ware glorie van de Verrezene: het is de kracht van de liefde, de solidariteit van een God die zich niet zonder ons wil redden, maar alleen mét ons. Een God die slechts opstaat uit de dood door onze ellende te omarmen en ons op te richten tot nieuw leven.
En als Christus zo diep kon afdalen, dan kan niets worden uitgesloten van zijn verlossing. Niet onze donkerste nachten, niet onze oudste zonden, niet onze gebroken relaties. Er is geen verleden dat zo verwoest is, geen geschiedenis zo beschadigd, dat zij niet kan worden aangeraakt door zijn barmhartigheid.
Voor God is afdalen geen nederlaag, maar de vervulling van zijn liefde. Het is geen mislukking, maar de weg waarop Hij toont dat geen enkele plaats te ver is, geen hart te gesloten, geen graf te goed afgesloten voor zijn liefde. Dat troost ons, dat draagt ons.
En als het soms lijkt alsof we de bodem raken, laten we ons dan herinneren: dát is precies de plek van waaruit God in staat is een nieuwe schepping te beginnen. (Vertaling: Susanne Kurstjens)
