Tijdens de algemene audiëntie van 7 januari legde paus Leo XIV uit waarom het ook nu nog belangrijk is om de teksten van het Tweede Vaticaans Concilie te leren kennen.
Wij beginnen aan een nieuwe reeks catecheses, gewijd aan het Tweede Vaticaans Concilie. Samen met de herdenking van het Concilie van Nicea hebben wij in 2025 herdacht dat zestig jaar geleden het Tweede Vaticaans Concilie werd afgesloten.
Hoewel de tijd die ons van deze gebeurtenis scheidt niet bijzonder groot is, is het evenzeer waar dat de generatie van bisschoppen, theologen en gelovigen van Vaticanum II vandaag niet meer aanwezig is. Daarom is het belangrijk het Concilie opnieuw van nabij te leren kennen.
En dan niet via “van horen zeggen” of via de interpretaties die eraan zijn gegeven, maar door de conciliedocumenten te herlezen en over hun inhoud na te denken. Het gaat immers om een leergezag dat ook vandaag nog de richting vormt voor de weg van de Kerk. Zoals Benedictus XVI in april 2005 onderwees:
“Met het verstrijken van de jaren hebben de documenten niets van hun actualiteit verloren; hun leerstellingen blijken bijzonder relevant in verhouding tot de nieuwe vragen van de Kerk en van de huidige geglobaliseerde samenleving.”
Toen paus Johannes XXIII op 11 oktober 1962 de conciliaire vergadering opende, sprak hij over de dageraad van een periode van licht voor de hele Kerk. Het werk van de vele bijeengeroepen concilievaders, afkomstig uit de Kerken van alle continenten, effende daadwerkelijk het pad voor een nieuw kerkelijk tijdperk.
Dankzij het Tweede Vaticaans Concilie “wordt de Kerk woord; wordt de Kerk boodschap; wordt de Kerk gesprek” (H. Paulus VI in Ecclesiam suam), en zet zij zich in om de waarheid te zoeken langs de weg van de oecumene, de interreligieuze dialoog en de dialoog met alle mensen van goede wil.
'Door ons te verdiepen in het Tweede Vaticaans Concilie aanvaarden wij de rijke traditie van het kerkelijk leven en stellen wij ons tegelijk vragen over het heden'
Deze innerlijke houding moet ons geestelijk leven en het pastorale handelen van de Kerk kenmerken. En ten aanzien van de hedendaagse uitdagingen, worden wij geroepen aandachtige vertolkers van de tekenen van de tijd te blijven, vreugdevolle verkondigers van het Evangelie, moedige getuigen van gerechtigheid en vrede.
Het Concilie herontdekken helpt ons dus, zoals paus Franciscus heeft gezegd, om “God opnieuw de eerste plaats te geven en om een Kerk te zijn die uitzinnig is van liefde voor haar Heer en voor alle mensen, door Hem bemind”.
Broeders en zusters, wat de heilige Paulus VI aan het einde van de werkzaamheden tot de concilievaders zei, blijft ook voor ons vandaag een richtsnoer. Hij verklaarde dat het tijd was om de mensheid tegemoet te gaan en haar de goede boodschap van het Evangelie te brengen.
Ook voor ons geldt dit. Door ons te verdiepen in de documenten van het Tweede Vaticaans Concilie en hun profetische kracht en actualiteit opnieuw te ontdekken, aanvaarden wij de rijke traditie van het kerkelijk leven en stellen wij ons tegelijk vragen over het heden.
Zo vernieuwen wij de vreugde om de wereld tegemoet te gaan en haar het Evangelie van het Koninkrijk van God te brengen: een koninkrijk van liefde, gerechtigheid en vrede. (Vertaling: Susanne Kurstjens)
