Het feest van de Kruisverheffing herinnert ons aan het kruis als teken van lijden, volharding en liefde. In deze overweging reflecteert plebaan Michel Hagen op wat het kruis ons kan leren over leven en handelen vanuit Christus’ liefde.
Het feest van de kruisverheffing begon in Jeruzalem op 13 september 335, toen boven het Heilig Graf een basiliek werd ingewijd. Keizerin Helena had zich ingespannen om voorwerpen en plaatsen terug te vinden die rechtstreeks met Jezus te maken hadden.
Die basiliek boven het graf en het terugvinden van het kruis werden aanleiding tot dit feest. Jezus zegt: “Wie niet zijn kruis op zich neemt en mij volgt, is mij niet waard” (Mt. 10,38). Christenen hebben al vroeg beseft wat het grote belang van het kruis is.
Kerkvader Augustinus heeft nagedacht over het kruis. Van hem komt een beschrijving van de symboliek. Hieronder een ingekort citaat van hem: “Christus heeft niet voor niets voor zo’n dood gekozen, want door het kruis gaf Hij u de gelegenheid om u voor deze wereld te laten kruisigen (Gal. 6,14).
Bij het kruis ligt de breedte in de dwarsbalk. Daaraan zijn de handen vastgemaakt die staan voor de goede werken. De lengte zit hem in het gedeelte van het kruishout dat vanaf de dwarsbalk tot op de grond loopt. Daaraan wordt het lichaam vastgemaakt en dan staat het bij wijze van spreken rechtop. En rechtop staan, staat voor de volharding.
De hoogte zit hem in het stuk dat vanaf de dwarsbalk omhoog gaat en uitsteekt tot aan het hoogste punt. Dat staat voor het uitzien naar de beloningen van boven. En waarin zou de diepte anders liggen dan in het gedeelte dat in de grond zit? We kunnen het niet zien, het gaat schuil in het verborgene.
Het is niet te zien, maar er steekt iets van uit dat wel te zien is. Nu, als u dit alles hebt begrepen (Mt. 13,51), moet u zich, als u kunt, tot het uiterste inspannen om de liefde van Christus te leren kennen, die alle kennis te boven gaat. U zult worden vervuld van de algehele volheid van God, maar dan niet in de zin dat u helemaal God wordt, maar dat u vol wordt van God.”
Elk deel van het kruis licht Augustinus toe en koppelt hij aan een gedachte. Aan het einde zegt hij dan: “Als u dit alles hebt begrepen, moet u zich, als u kunt, tot het uiterste inspannen om de liefde van Christus te leren kennen, die alle kennis te boven gaat.”
Hiermee geeft Augustinus aan dat kennis alleen niet voldoende is, je moet ook tot actie overgaan en dat lukt alleen als liefde je drijfveer is. Zonder liefde houd je het niet vol, dan wordt het een prestatie van jezelf, maar als Gods liefde jou vervult, dan zullen jouw daden van God uit gedaan worden en een bijdrage zijn aan Gods koninkrijk.
