Of je arm of rijk bent, dat maakt voor God niets uit. Wat wel belangrijk is, is leren om nederig te zijn. Jezus zelf heeft ons voorgedaan hoe je dat moet doen.
Wat is nederigheid? Iemand die zegt nederig te zijn, is het zeker niet. Nederigheid is ook geen zelfverachting of valse bescheidenheid.
In het Evangelie gaat het ook over nederigheid. Jezus wordt uitgenodigd aan de tafel van een invloedrijke farizeeër en Hij leert ons de mindere plaats te kiezen. Die etentjes zijn overigens van alle tijden. In mijn dominicanenorde wordt het gekscherend ook wel “apostolat de la gourmandise” genoemd.
Maar Jezus kwam niet alleen voor de armen. Hij is net zo goed begaan met de rijken der aarde.
We kunnen ons voorstellen dat de genodigden met hun ellebogen werkten en aten om ten koste van anderen zo dicht mogelijk bij de invloedrijke gastheer te komen. Het is allemaal binnenwerelds en horizontaal gedacht.
Maar het gaat er niet om of je dicht bij de gastheer zit. Waar het Jezus om gaat, is dat je door zijn ogen je eigen armoede erkent en een plaats zoekt die daarbij past. De gastheer, Jezus zelf, zal je dan naar een hogere plaats brengen.
Gods Zoon heeft het ons zelf voorgedaan: Hij vernederde zichzelf door zijn menswording, zijn kruisdood en zijn nederdaling ter helle. Vanuit die toestand werd Hij door God de Vader omhoog geheven en zetelt Hij aan de rechterhand Gods.
Dit is zo’n belangrijke les voor ons. Wij kunnen geen seconde leven zonder Gods scheppende genade. Wij zijn arm, ongeacht de materiële rijkdom, de macht of het aanzien dat wij genieten.
Maar niet alleen materiële verleidingen zijn gevaarlijk. Waarschijnlijk zijn ambitie, eerzucht en trots veel erger.
Nederigheid heeft te maken met vreugdevolle afhankelijkheid van God, onze schepper.
Een anekdote van de heilige Augustinus in het zesde boek van zijn Belijdenissen geeft het mooi weer: Augustinus baadt met zijn Milanese vrienden in een overvloed aan kennis, status en intellectuele erkenning. Maar de dronken bedelaar op de straten van Milaan die na een stuiver zijn maag weer kon vullen, is volgens hem gelukkiger met een tijdelijk goed dan hij met al zijn inspanningen voor roem en reputatie. Vrij vertaald: de LinkedIn-carrièretijger is minder gelukkig dan de arme bedelaar die blij is omdat hij iets te eten ontvangt.
Maar de blijde bedelaar is nog niet de geestelijk vervulde en vreugdevolle mens. Uiteindelijk zijn wij gemaakt voor een vreugde die komt van dankbaarheid. Nederigheid heeft te maken met vreugdevolle afhankelijkheid van God, onze schepper.
Nederige mensen zijn vreugdevolle mensen. Je ontvangt in dankbaarheid alles uit Gods liefdevolle hand. Op die wijze zijn we allemaal arm. Het enige verschil is dat de gelovige christen dit wel erkent en de andere mens misschien niet.
