Tijdens de algemene audiëntie van 29 oktober sprak paus Leo XIV over het belang van de interreligieuze dialoog.
De ontmoeting van Jezus met de Samaritaanse vrouw (Joh. 4,1-42) toont de essentie van echte religieuze dialoog: een uitwisseling die ontstaat wanneer mensen zich met oprechtheid voor elkaar openstellen, met aandacht luisteren en elkaar verrijken.
Het is een dialoog die voortkomt uit dorst: de dorst van God naar het menselijke hart en de menselijke dorst naar God. Bij de put van Sichar overstijgt Jezus culturele, gender- en religieuze barrières. Dit moment raakt de kern van de interreligieuze dialoog: de ontdekking van Gods aanwezigheid voorbij alle grenzen, en de uitnodiging om Hem samen te zoeken, in eerbied en nederigheid.
Zestig jaar geleden, op 28 oktober 1965, opende het Tweede Vaticaans Concilie met de afkondiging van de verklaring Nostra aetate. Dit lichtende document leert ons om de volgelingen van andere religies niet te zien als vreemden, maar als reisgenoten op de weg van de waarheid; om verschillen te eren door onze gemeenschappelijke menselijkheid te bevestigen; en om in elk oprecht religieus zoeken een weerspiegeling te herkennen van het ene goddelijke mysterie dat de hele schepping omvat.
We kunnen niet ontkennen dat er in deze tijd ook misverstanden, moeilijkheden en conflicten zijn geweest, maar die hebben de voortgang van de dialoog nooit gestopt. De geest van Nostra aetate blijft het pad van de Kerk verlichten. Zij erkent dat alle religies “een straal kunnen weerspiegelen van die waarheid die alle mensen verlicht”, en dat zij zoeken naar antwoorden op de grote mysteries van het menselijk bestaan.
Meer dan ooit heeft onze wereld behoefte aan onze eenheid, onze vriendschap en onze samenwerking
De verklaring nodigt alle katholieken uit – bisschoppen, geestelijken, religieuzen en leken – om zich oprecht in te zetten voor dialoog en samenwerking met de volgelingen van andere religies, door alles wat goed, waar en heilig is in hun tradities te erkennen en te bevorderen.
En dus kunnen we ons afvragen: wat kunnen we samen doen? Het antwoord is eenvoudig: laten we samen handelen. Meer dan ooit heeft onze wereld behoefte aan onze eenheid, onze vriendschap en onze samenwerking. Elk van onze religies kan bijdragen aan het verlichten van menselijk lijden en aan het zorgen voor ons gemeenschappelijk huis, onze aarde.
Onze respectieve tradities onderwijzen waarheid, mededogen, verzoening, gerechtigheid en vrede. We moeten onze dienst aan de mensheid steeds opnieuw bevestigen. Samen moeten we waakzaam zijn tegen het misbruik van de naam van God, van religie en zelfs van de dialoog zelf, en tegen de gevaren van religieus fundamentalisme en extremisme.
Zoals we allemaal weten, leren onze religies dat vrede begint in het hart van de mens. In die zin kan religie een fundamentele rol spelen. We moeten de hoop terugbrengen in ons persoonlijk leven, in onze gezinnen, buurten, scholen, dorpen, landen en in onze wereld. Deze hoop is geworteld in ons geloof, in de overtuiging dat een nieuwe wereld mogelijk is. (Vertaling: Susanne Kurstjens)
