Over de dertiende-eeuwse mystica Hadewijch weten we bijna niets. Haar visioenen zijn voor veel mensen ook een groot vraagteken: zie maar eens wijs te worden uit haar beeldspraak vol draaiende schijven en blinkende edelstenen.

Voor mensen met een geestelijke kompas zal de naam Hadewijch wel iets in beweging brengen. Deze dertiende-eeuwse Brabantse mystica en dichteres blijft aantrekken, ook al weten we zo goed als niets over haar leven.

Er zijn mensen die beweren dat ze een ketterse begijn of afgezette abdis was. Uit deze bundel visioenen blijkt alvast dat ze de metten, de Eucharistie en de hoogfeesten beleeft en vrij consequent God als de Drie-eenheid benadert. Tot daar kunnen we volgen.

Het noorden kwijt

Daarna zullen de meeste lezers het noorden kwijtraken. Want deze visioenen zijn wel zeer verheven. Vooral de staat van Hadewijch zelf daarin en haar inzichten.

Ze wordt voorgesteld als de meest volmaakte mens sinds Christus, getroond als de meest moedige, met inzicht in alles en verstand van alle talen, iemand die alles overwint, als enige in staat om God na te leven en met niemand te vergelijken als het erom gaat God innig te beminnen.

Ze wordt niet alleen buiten het lichaam, maar zelfs buiten de geest opgenomen om God te genieten zoals in de eeuwigheid. Ja, Hadewijch zelf staat nogal centraal en tegelijk ook buiten de radar.

Verdwalen tussen bonte bomen

Het stamelen van deze geestesverrukkingen valt moeilijk te volgen. In deze visioenen verdwaal je tussen de bonte bomen, draaiende schijven en verblindende edelstenen. Al worden die door Hadewijch wel geduid; ook daarin ontglipt ze je in haar worstelen om God zuiver te beminnen en te kennen op een ontkennende wijze.

Dergelijke visioenen vallen op zich al moeilijk voor westerse mensen: God spreekt voor ons in het verstand, de wil of het geweten. Als de Heilige Geest ook de fantasie temt en het voorstellingsvermogen vorm geeft met wondere beelden, slagen we er moeilijk in die taal te waarderen en de boodschap te decoderen.

Hadewijch proeven

Ook deze hertaling maakt de zaak niet veel helderder. Dergelijke visioenen behoeven degelijke commentaren – en die bestaan – anders kunnen slechts ver gevorderden en specialisten in de mystiek er iets uit vissen.

Om Hadewijch te proeven, sla je misschien beter haar brieven aan de haak: ook daarin gaat het, alleen dan toegankelijker, over leven voor en door de Minne.