In ‘Niet in onze naam’ bestrijdt Mark Van de Voorde het misbruik van christelijke waarden door rechts-populistische politici. Een belangrijk thema, maar door zijn simplistische goed-foutdenken is dit een boek om doodmoe van te worden.
Wat bedoelen rechts-populistische politici als zij zeggen op te komen voor ‘christelijke waarden’? Hoe christelijk zijn die waarden precies? Niet zo heel christelijk, zo betoogt Mark Van de Voorde krachtig in Niet in onze naam.
Zelden zijn zij zelf trouwe kerkgangers, en het merendeel van hun volgers evenmin. ‘Christelijk’ is eerder een identiteitspolitiek label dat vooral betekent: blank, binnenlands, niet-islamitisch.
De Vlaamse publicist schreef een belangrijk en prangend actueel boek. Dat heel wat vingers op zere plekken weet te leggen, bijvoorbeeld wanneer hij schrijft dat de Kerk decennialang nogal eenzijdig heeft gehamerd op de seksuele ethiek, waardoor (zonden tegen) de sociale ethiek door velen ten onrechte minder belangrijk worden gevonden.
Toch: zelden riep een pleidooi waarmee ik het in grote lijnen van harte eens ben, zo’n weerstand bij me op. Dat zit misschien vooral in het ronkende pathos dat ook in de titel vervat zit, en dat Van de Voorde van de eerste tot laatste pagina volhoudt. Een permanent verontwaardigd j’accuse-toontje, zich tevreden wentelend in zijn eigen grote gelijk. Om doodmoe van te worden.
Maar dat bovendien volledig voorbij gaat aan een dieper begrip voor oprechte christenen die wél met hun volle verstand populistisch rechts stemmen. In het overzichtelijke goed-foutdenken van Van de Voorde hebben die zich domweg laten misleiden door de focus van die kandidaten op ethische thema’s zoals abortus en transgenderkwesties.
Erg overtuigend is deze verklaring niet, zeker niet in de Lage Landen. In bijvoorbeeld de VS profileert nieuw-rechts zich inderdaad heel nadrukkelijk als pro-life, maar dat is hier allerminst het geval.
Rechts-populistische partijen hier zijn nu juist kinderen van het liberalisme, en wensen helemaal niet te tornen aan moderne medisch- en seksueel ethische ‘verworvenheden’. Nederlandse christenen die PVV, JA21 of FvD stemmen, zullen op dit terrein dus evenveel water bij de wijn moeten doen als wanneer zij op de VVD, D66 of ook het CDA stemmen.
De grote stroman waar Van de Voorde tegen vecht, is die van de MAGA-beweging van Trump en Vance. Maar we wonen hier niet in de VS, en rechtse populisten en hun supporters laten zich niet zo eenvoudig op een grote hoop vegen. Bij het bestrijden van rechtse karikaturen van christelijke waarden, zijn linkse karikaturen van rechtse christenen weinig behulpzaam.
|  |
