In Vacht! scheert Cobi van Baars de schijnheiligheid van het kloosterleven tot op de huid. Een roman over een vrouw die verstrikt raakt in haar eigen leugens tussen archiefkasten, schapen en de erfenis van het katholicisme.

In een oud klooster, ergens aan een dijk gelegen, is een archief voor religieus erfgoed gevestigd, waar een klein maar kleurrijk groepje archivarissen werkt. De onopvallende, zwijgzame Eline steekt maar bleekjes af bij haar collega’s en is door haar geïsoleerde positie binnen het team het mikpunt van spot.

Doolhof van leugens

Knotje, noemen ze haar achter haar rug om; dat weet Eline doordat ze zo wordt genoemd in een interne mail die per ongeluk ook naar haar verzonden is. Eline put moed uit haar moestuin en uit het bestuderen van de schaapskudde die iedere zomer de dijk komt begrazen – en stiekem ook de herder die de beestjes verzorgt.

Eline doet steeds wildere pogingen om voor zichzelf op te komen tegenover haar collega’s en verzint daarvoor zelfs een relatie met haar buurman Jaap. Wanneer één leugenachtig schaap over de dam is, volgen er meer, en al gauw ziet Eline geen uitweg meer uit het doolhof van leugens waarin ze zichzelf verstrikt heeft.

Menselijk én herkenbaar

Vacht! is een roman in de categorie klein maar fijn: een beperkt aantal personages, een bescheiden verhaallijn, een nuchtere schrijfstijl. Auteur Cobi van Baars weet op uitmuntende wijze een uiterst menselijk en herkenbaar verhaal te vertellen, met een vleugje humor en onderhoudend tot de laatste pagina.

Het schapenmotief is hier en daar wat overvloedig aanwezig en enkele personages neigen naar karikaturen, maar daar valt wel een oogje voor dicht te knijpen.

Katholieke verledens

Vacht! speelt in een klooster, en dat is niet alleen maar een plaats van handeling. Het gebouw, en dan met name de katholieke geschiedenis waarvan het doordrongen is, kleurt de daden en gedachten van de personages.

De broeders die het klooster eens bevolkten zijn er niet meer, maar hun hang naar spiritualiteit, hun gemeenschapsleven en de eenzaamheid die daarbinnen kan bestaan, die blijken in een andere tijd evengoed hun plek te vinden.

Cobi van Baars is sowieso sterk wanneer ze schrijft over de sporen van katholieke verledens; haar eerdere roman De onbedoelden, over gedwongen adoptie in tijden van katholieke zwijgzaamheid, werd met recht volop gelauwerd. Haar nieuwe roman verdient het om opnieuw geprezen te worden.