Filmrecensent en journalist
Vertrekpunt is de Syrische burgeroorlog die in 2011 ontbrandt en in de jaren die volgen (en tot op de dag van vandaag) voor een enorme vluchtelingenstroom zorgt. “Gebaseerd op veertien miljoen waargebeurde verhalen”, zo stelt de film dan ook.
Vijf van die verhalen staan centraal in I was a stranger. In vijf hoofdstukken kruisen we de levens van vijf mensen. Ze zijn alle vijf in nood, in beweging en op zoek naar een veilige, betere plek.
Amira is een arts op de eerste hulp van een ziekenhuis in Aleppo. Na zware bombardementen vlucht ze samen met haar dochtertje. Mustafa is een Syrische soldaat die vecht voor eenheid in zijn land en voor onmogelijke keuzes staat. Marwan is een smokkelaar die in Turkije geld probeert te verdienen aan de vluchtelingen, om zo voor zijn zoontje te kunnen zorgen.
Fathi is een dichter die in een tentenkamp verblijft en Stavros tenslotte werkt als kapitein voor de Griekse kustwacht. Vijf op het oog verschillende mensen met uiteenlopende idealen, samengebracht door het lot, onrecht en willekeur. Ze vechten, apart en met elkaar, in een bootje op de Middellandse Zee, voor hun leven.
‘We zijn niet zo verschillend. We zien er allemaal anders uit en komen allemaal ergens anders vandaan, maar we voelen hetzelfde’
Willekeur is misschien wel het grootste thema in de film. Of zoals regisseur Brandt Anderson stelt: “We zijn niet zo verschillend. We zien er allemaal anders uit en komen allemaal ergens anders vandaan, maar we voelen hetzelfde. We zijn allemaal bang en verlangen allemaal naar liefde en veiligheid. Dat maakt ons mens.”
De filmtitel is direct afkomstig uit Matteüs 25: “Ik was een vreemdeling”, en het hele verhaal, dat kijkt als een thriller, is eigenlijk één groot pleidooi voor medemenselijkheid en naastenliefde. Meer dan terecht dus dat I was a stranger tijdens het filmfestival van Berlijn de Amnesty International Film Award won en recentelijk de Gouden Spiegel tijdens christelijk filmfestival Reflect in Ede.
De slotscène rondom een simpel koffiebekertje houdt kijkers een confronterende spiegel voor. Centrale vraag: hoe leidt jouw kompas je in tijden vol gevaar, doodsangst en overlevingsdrift?
Daarmee is I was a stranger ook een indringende oproep om vanuit medemenselijkheid naar de vluchtelingenproblematiek te kijken.
Film: I was a stranger (2024), Verenigde Staten, 104 min. Regie: Brandt Andersen, met o.a. Yasmine Al Massri, Omar Sy, Yahya Mahayni.
