De geloofsleer is constant in ontwikkeling, aldus kardinaal Newman, maar opvallend genoeg meende hij zelf na zijn bekering niet meer veranderd te zijn. Hoe zit dat? Een nieuw boekje geeft een beknopt beeld van het leven en denken van deze kersverse kerkleraar, maar beantwoordt niet alle vragen.
Het christendom heeft zich te vaak bevonden in wat doodsgevaar leek, dat we nu zouden moeten vrezen voor nieuwe beproevingen. Doorgaans heeft de Kerk niets anders te doen dan haar eigen plichten te vervullen, in vertrouwen en vrede; stil te staan en de verlossing van God te zien.
Aldus de heilige kardinaal Newman, die zelf allesbehalve heeft stilgestaan, maar het juist heel actief voor de Kerk heeft opgenomen.
John Henry Newman werd door de drie laatste pausen respectievelijk zalig, heilig en in november nog tot kerkleraar verklaard. Dit boekje geeft een beknopt beeld van zijn leven, zijn gedachten en de impact daarvan op de moderne theologie en het Tweede Vaticaans Concilie.
Newman was een intellectueel zwaargewicht. Vooral door studie van de kerkvaders besefte hij dat hij de liberale koers van de anglicaanse Kerk niet meer kon volgen. Zijn verstand en geweten leidden hem naar de katholieke Kerk, waar hij een gezonde theologische ontwikkeling en het leergezag als behoeder erkende.
Opvallend is de aandacht van Newman voor het dogma, en het vermijden van al wat daarbij qua gevoel aan te pas komt. Zijn geschriften blijken steeds een zekere verdediging of verkondiging tot doel te hebben, en misten hun impact niet.
Dit boekje focust op Newmans visie op de ontwikkeling van de geloofsleer, de rol van de leken in verhouding tot het leergezag, het gezag van het geweten en de figuur van Paulus. Het boek laat zien dat Newmans werken in een bepaalde context ontstonden, als antwoord op concrete uitdagingen van de Kerk, en zelfs nog steeds doorwerken.
De auteur deed zeker zijn best om een goede samenvatting te geven. De stof is echter van dien aard dat er vragen oprijzen waar je mee blijft zitten. Newmans leer over groei in de geloofsleer staat bijvoorbeeld haaks op de bewering dat hij zelf niet meent in de twintig jaar na zijn bekering “enige verandering, intellectueel of moreel, in mijn geest te hebben ondergaan”. Het theologisch debat zal nog niet afgesloten zijn.
Hermann Geissler, H. John Henry Newman De nieuwe kerkleraar. Inleiding tot zijn leven en werken
Uitgeverij: Betsaida
Pagina’s: 156 | € 14,95
