Tachtig jaar geleden kwam de Tweede Wereldoorlog ten einde. Niet alleen in Europa, maar ook in Azië, waar Japan na een lange strijd op de knieën werd gedwongen.
In de laatste oorlogsmaanden werd de situatie in Japan steeds penibeler: de voorraden slonken, de Amerikanen voerden massa’s bombardementen uit en honger beheerste de bevolking. En zoals dat altijd gaat in oorlogen leden de zwaksten in de samenleving daar het meest onder.
In 1988 bracht de Japanse animatiestudio Studio Ghibli de animefilm Grave of the Fireflies uit. Die vertelt het verhaal van Seita en zijn kleine zusje Setsuko, die na een bombardement hun moeder en hun huis kwijtraken. Aangezien hun vader in het leger dient, vinden ze onderdak bij een tante.
Na een felle ruzie, veroorzaakt door de stress die een leven op alsmaar karigere oorlogsrantsoenen met zich meedraagt, lopen de kinderen weg. Op het platteland trekken ze in een verlaten bunker, waar ze er het beste van proberen te maken. De zorg voor zijn zusje valt Seita zwaar, zeker wanneer hun voorraad rijst opraakt…
Grave of the Fireflies is geen vrolijke tekenfilm, maar ook geen melodramatisch tranendal of een preek van anderhalf uur. De film kent lichtpuntjes – letterlijke zelfs, gezien de vuurvliegjes uit de titel – maar geeft vooral de bikkelharde, schrijnende realiteit van wat oorlog voor weerloze mensen betekent onomwonden weer.
Grave of the Fireflies is vooral een cinematografisch bombardement dat de kijker als een wrak achterlaat met een volgesnotterde zakdoek en in het achterhoofd de vraag: waarom voeren wij mensen in hemelsnaam oorlogen?
Misschien moeten we alle politieke leiders van de wereld maar eens in een bioscoopzaal opsluiten en Grave of the Fireflies vertonen. Ik denk dat de mondiale bommenvoorraad dan binnen vierentwintig uur op de schroothoop ligt.
Omdat Studio Ghibli veertig jaar bestaat en vanwege tachtig jaar vrede is Grave of the Fireflies in de laatste week van augustus in verschillende bioscopen te zien. Ook is de film op Netflix te streamen.
