De openingsbeelden tonen nachtelijk Londen vol neonlicht. Jaren zijn verstreken, zoveel is duidelijk. Downton Abbey was voor het eerst te zien in 2010. Het bejubelde en veelvuldig gelauwerde Britse kostuumdrama begon toen met het zinken van de Titanic in 1912.
In de zes seizoenen en twee speelfilms die volgden, namen de makers het wereldwijde publiek mee door de jaren 1912 tot en met 1929 van de Britse aristocratie en het bijbehorende personeel. Upstairs en downstairs, zogezegd. Omdat fans er nog altijd geen genoeg van kunnen krijgen (en de kassa blijft rinkelen) is daar nu de (naar het schijnt écht) laatste film: de grote finale!
Het neonlicht van Londen toont aan dat Downton Abbey in de jaren dertig van de vorige eeuw is beland. De beurskrach van 1929 doet de economie wankelen en het fascisme en communisme melden zich steeds nadrukkelijker. Op het enorme landgoed met het al even enorme landhuis verloopt alles echter nog bijzonder keurig.
De conservatieve familie Crawley en bijbehorende entourage zijn nog steeds druk met waar ze altijd al druk mee waren: jurken aan- en uittrekken, hoedjes op- en afzetten, een bezoekje aan de paardenrenbaan, lekker roddelen, elkaar in de gaten houden en uiteraard eindeloos veel kopjes thee drinken. Maar de maatschappij is in beweging, dus ook Downton Abbey. “Dingen veranderen, dus wij moeten ook veranderen”, zo klinkt het in de lange wandelgangen.
Dochter Mary heeft net een echtscheiding achter te rug en kan zich niet meer vertonen, want: de schande! Lastig, want Lord Crawley wil net zijn verantwoordelijkheden aan haar overdragen. Hij verkent een gloednieuw appartementencomplex in hartje Londen, dat hij vol afschuw “een laagjestaart vol vreemden” noemt.
Ook onder het personeel is er een wisseling van de wacht, want trouwe huisbutler Carson gaat met pensioen. Upstairs en downstairs naderen elkaar enigszins. Er mag zelfs iemand van beneden naar boven komen om een drankje te nuttigen. Ongekend!
Downton Abbey: The grand finale is vooral een laatste parade van vertrouwde gezichten en herkenbare scènes. Tijden veranderen weliswaar, maar op Downton Abbey hanteren ze daarvoor wel een eigen tempo.
Toch dringt het besef door: “We moeten ons moreel kompas dezer dagen bijstellen.” Uiteraard wordt de iconische Maggie Smith als Violet, moeder van Lord Crawley, node gemist – ze overleed in 2024. De film is liefdevol aan haar opgedragen.
Film: Downton Abbey: The grand finale (2025), Verenigd Koninkrijk, 124 min.
Regie: Simon Curtis, met o.a. Hugh Bonneville en Michelle Dockery.
