Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Recensie

The Choral: Een hemelse samenklank boven het vagevuur van de loopgraven

Hoofdredacteur

13 mei 2026

Scène uit The Choral.

Ondanks de voelbare oorlogsdreiging is The Choral nergens zwaar op de hand. Uiteindelijk gaat de film vooral over hoe een kleine gemeenschap omgaat met verschillen – in geloof, leefstijl, afkomst, klasse.

Een Engels dorpskoor is op zoek naar nieuwe leden, en dan vooral naar mannenstemmen. Dat zal de meeste (kerk)koren bekend genoeg in de oren klinken, maar in de film The Choral is er een bijzondere reden dat het koor maar moeilijk mannen kan vinden: het is 1916, Engeland is in oorlog, zo’n beetje alle mannen zijn gemobiliseerd naar de loopgraven van Frankrijk en België. Als ook de dirigent zich dan als vrijwilliger meldt voor het front, komt de jaarlijkse uitvoering van Bachs Matthäus-Passion in gevaar en moet men naarstig op zoek naar een vervanger.

Anti-Duitse sentimenten

Die wordt gevonden in de persoon van de stuurse Henry Guthry, gespeeld door Ralph Fiennes. Een muzikaal genie, maar: er zijn geruchten dat hij atheïst en homoseksueel zou zijn, en bovendien, in oorlogstijd nog zwaarder wegend, heeft hij lang in Duitsland gewoond… Maar bij gebrek aan alternatieven wordt hij toch aangenomen, wat natuurlijk tot de nodige reuring leidt.

advertentie

Vanwege de heersende anti-Duitse sentimenten wordt de Matthäus vervangen door een werk van een (dan nog levende) Engelse componist, namelijk The Dream of Gerontius van Edward Elgar. Een originele keuze, die ook voor de film prachtig uitpakt; de uiteindelijke uitvoering bezorgt kippenvel en maakt nieuwsgierig naar het origineel.

Katholiek stuk

Onomstreden is de keuze voor Gerontius ook niet, want zowel de componist als de tekstschrijver ervan – niemand minder dan kardinaal John Henry Newman – zijn katholiek.

Magnifiek is het moment waar de anglicaanse priester tijdens een repetitie boos opstaat om zich te beklagen over het feit dat er in het werk over het vagevuur wordt gesproken, wat volgens de anglicaanse theologie niet bestaat. Hij wordt van repliek gediend door een jonge tenor die net van het front is teruggekeerd, waar hij zijn rechterarm verloor: wie niet in het vagevuur gelooft, zo is de strekking, moet zich maar eens in het niemandsland van de loopgraven begeven.

Omgaan met verschillen

Een oorlogsfilm is The Choral zeker niet, de dreiging en impact van de Grote Oorlog worden vooral indirect getoond. Ondanks de bepaald niet lichte thematiek is de film nergens zwaar op de hand. Uiteindelijk gaat het vooral over hoe een kleine gemeenschap omgaat met verschillen – in geloof, leefstijl, afkomst, klasse. En hoe juist zo’n catastrofale oorlog deze verschillende stemmen op verrassende wijze tot een hemelse samenklank brengt, in gewoon een Engels dorpskoor.