De sprookjesachtige idylle wordt al snel verstoord in The Tale of Silyan. Meer dan een natuurdocumentaire is deze film eerder een sociale documentaire over een boerenleven dat in de verdrukking raakt door globalisering en een zielloze markteconomie.
Het begint als een sprookje, in woord en beeld. Een oud Macedonisch sprookje om precies te zijn: over een boerenzoon, Silyan, die weg wil van huis, tot woede van zijn vader. De jongen wordt getroffen door de bliksem en verandert in een ooievaar. Hij probeert contact te zoeken met zijn vader, maar die herkent hem niet meer…
Terwijl dit sprookje verteld wordt, zien we schitterende beelden van een Noord-Macedonisch dorp dat de grootste ooievarenpopulatie van Europa kent. Afgewisseld met een soort boerenidylle; een wat oudere boer en zijn vrouw, die lachend herinneringen ophalen, maar ook hard werken op hun stukje land, ouderwets met paard en handploeg…
Maar de sprookjesachtige idylle wordt al snel verstoord. Hoewel geproduceerd door National Geographic is The Tale of Silyan veel meer dan een natuurdocumentaire; het is eerder een sociale documentaire over een boerenleven dat in de verdrukking raakt door globalisering en een zielloze markteconomie.
De boer haalt een rijke oogst binnen. Met zijn vrouw en kinderen zien we hem lachend aardappelen in manden doen, terwijl de ooievaars op prooien jagen in de ploegvoren. Maar op de boerenmarkt raken ze hun oogst aan de straatstenen niet kwijt. De prijzen dalen snel, zelfs tot onder kostprijs.
De sfeer slaat om, met vele anderen trekt het boerengezin naar de hoofdstad om te demonstreren. Herkenbare nieuwsbeelden: trekkers die het verkeer blokkeren, getoeter en geschreeuw, boeren die in wanhoop hun oogst op straat kieperen.
Maar ze hebben hun verlies te nemen. De kinderen migreren naar Duitsland, in de hoop als seizoenarbeiders beter te verdienen. De vrouw volgt al snel, om op de kleinkinderen te passen – want het loon in Duitsland gaat anders volledig op aan kinderopvang.
De boer blijft alleen achter in Macedonië. Zet tegen beter weten in zijn land te koop, neemt een baantje aan op de vuilnisbelt. Weer scharrelen de ooievaars achter hem aan, nu in de voren die hij trekt met zijn stoomwals in een troosteloos en vervuild niemandsland.
Als de man zich over een gewonde ooievaar ontfermt, kantelt het verhaal opnieuw, en snappen we waarom dat volksverhaal over Silyan verteld werd. Sprookje en sociale realiteit worden op knappe wijze in elkaar gevlochten in The Tale of Silyan. Dit is werkelijk een formidabele film, met prachtige beelden, aandoenlijke karakters, even actueel als tijdloos, en ondanks de ernstige thematiek toch een opvallend lichte, liefdevolle toon.
