Filmrecensent en journalist
Zo’n beetje de eerste vier termen die in de nieuwe verfilming van The Odyssey klinken, vatten het pittige stukje poëzie van bijna drieduizend jaar oud efficiënt samen: “Een man. Een reis. Een koning. Een list.” In werkelijkheid komt er wat meer bij kijken.
Om uw geheugen even op te frissen: het circa 12.000 versregels tellende gedicht de Odyssee vormt samen met de Ilias, toegeschreven aan dichter Homerus, het oudste geschrift uit de Griekse mythologie.
Het verhaal zal u tenminste in het achterhoofd bekend voorkomen: koning Odysseus gaat met zijn mannen de strijd aan tegen Troje (u weet wel, waar voor de winst een slim trucje met een houten paard aan te pas moest komen).
Terwijl zijn vrouw Penelope en zoonlief Telemachus op thuiseiland Ithaka smachtend wachten op zijn thuiskomst, is Odysseus al met al twintig jaar onderweg, want behalve met de Trojanen moet hij ook nog afrekenen met Poseidon, de god van de zee, een eenogig monster, een angstaanjagende heks die zijn mannen in varkens verandert en nog veel meer kleurrijk gespuis.
De Odyssee, vaak ‘het grootste verhaal ooit verteld’ genoemd, is een gigantisch mythisch en complex avontuur over oorlog, verlies, trouw en familie. Fragmentarisch opgetekend, ook dat nog. Allerminst eenvoudig om daar een toegankelijke vertelling voor het grote publiek van te maken.
En precies dat is regisseur Christopher Nolan in zijn eerste film na megasucces Oppenheimer bijzonder goed gelukt. Met dank ook aan zijn vermaarde Nederlandse cameraman Hoyte van Hoytema.
Daar waar de 12.000 versregels een bijna onneembare literaire vesting vormen, slaagt Nolan erin het meesterwerk van Homerus tot een begrijpelijk, invoelbaar en behapbaar verhaal (van weliswaar nog bijna drie uur) te maken. Ja, er vloeit veel bloed in de soms horrorachtige scènes, maar Nolan laat Odysseus ook een kwetsbaar mens met gewetenswroeging zijn.
The Odyssey laat zich kijken als zowel een feministisch pleidooi als een betoog voor het belang van menselijke beschaving. Ook wanneer u niet per se een liefhebber bent van angstaanjagende monsters die soldaten met huid en haar verslinden, mag u The Odyssey eigenlijk niet missen.
Waarom? Het betreft filmvakmanschap van de bovenste plank, waarmee u ook uw kennis van de Griekse goden weer eens wat oppoetst. Indrukwekkend!
Film: The Odyssey (2026), VK/VS, 172 min. Regie: Christopher Nolan, met o.a. Matt Damon en Anne Hathaway.
Bekijk de trailer:
