Op 3 oktober is het 800 jaar geleden dat de heilige Franciscus van Assisi stierf. Museum W in Weert biedt momenteel een interessante expositie over deze heilige, wiens leven en gedachtegoed voor velen over heel de wereld nog altijd een leidraad voor het leven zijn.
De band tussen de franciscanen en de gemeente Weert gaat ver terug. De geschiedenis begint in 1461, toen graaf Jacob I van Horne zijn voormalige burcht de Aldenborgh aan de minderbroeders franciscanen schonk. De aanleiding was een wens van zijn vrouw, Johanna van Meurs, die op haar sterfbed had gevraagd om op de Aldenborgh een franciscanenklooster te vestigen.
Nog opmerkelijker is dat Jacob I zelf enkele jaren later, in 1471, afstand deed van het bestuur en intrad bij de minderbroeders. Het klooster werd gedurende eeuwen een belangrijk religieus centrum voor Weert en omgeving en in 1853 werd er het hoofdklooster en provincialaat van de Nederlandse minderbroedersprovincie gevestigd. In de twintigste eeuw woonden er op bepaalde momenten 120 à 130 broeders en de franciscaanse aanwezigheid hield lang stand.
In 2022 werd de franciscaanse communiteit in Weert formeel opgeheven, na 561 jaar. De erfenis is echter nog altijd zichtbaar. De Paterskerk is een rijksmonument en het voormalige kloostercomplex en de franciscaanse collectie zijn nauw verbonden met het culturele erfgoed van de stad. Museum W beheert een omvangrijke religieuze en franciscaanse collectie beelden en schilderijen, meubels, textiel, zilverwerk en gebruiksvoorwerpen.
In de Raadzaal van dit museum is op basis van negen zorgvuldig gekozen schilderijen een meditatieve tentoonstelling samengesteld, die tot 19 april volgend jaar bezocht kan worden. De kunstwerken laten diverse cruciale momenten uit Franciscus’ leven zien: Franciscus’ ontmoeting met een melaatse die zijn leven radicaal verandert en zijn oog voor details in de natuur.
Maar ook de aantrekkingskracht van zijn levenswijze, waardoor broeders en zusters zoals de heilige Clara zich bij hem aansluiten, zijn verbondenheid met het lijden van Jezus, zijn besef dat iedereen een kind van God is, zijn spreken met de dieren, de pelgrimsreis van het leven, het loven van God en zijn verzoening met ‘zuster Dood’.
In het keurig verzorgde begeleidende boekwerkje worden aan het begin Franciscus en Clara in het kort voorgesteld, waarna steeds een schilderij staat afgebeeld met de titel, naam van de schilder, het jaar van ontstaan, en uit welke collectie het kunstwerk komt.
Een stukje van Franciscus’ leven wordt beschreven, waarna de gedachten daarover worden doorgetrokken naar ons dagelijkse leven nu, vergezeld van een mooie spreuk of een gebed en eindigend met twee concrete vragen aan de lezer. Stof tot nadenken in alle gevallen. Neem er de tijd voor om u te laten inspireren. Als u gehaast bent, mist u waar het in deze presentatie echt om gaat.
Vanuit de Raadzaal wandelt u door diverse mooi verzorgde, niet al te grote zalen, ieder met een eigen onderwerp, zoals ‘Macht en pracht’, ‘Heiligen en helden’, ‘Feest!’ en natuurlijk ‘Weert’, want de historie van de plaats waar het museum staat, is tevens alleszins de moeite waard.
Het museum heeft een ongelooflijke rijkdom aan schilderijen, beelden, prehistorische urnen, zilverwerk en gebruiksvoorwerpen. Die zijn beschikbaar gesteld door particulieren, parochies, andere musea en gildes, maar het meeste is in bruikleen van de franciscanenorde. Daarmee wordt gelijk ook duidelijk waarom de speciale expositie rond 800 jaar Franciscus juist hier te vinden is.
Dompel u bijvoorbeeld onder in een bijzondere hoeveelheid verschillende Maria- en heiligenbeelden. En neemt u vooral de tijd om alles, van kazuifels, kelken en monstransen tot het verhaal achter de rogstekers van Weert rustig tot u te nemen. U komt geestelijk enorm verrijkt het museum uit.
Het museum is gevestigd in het oudste stadhuis van Weert, gelegen aan de Markt, recht tegenover de grote Sint-Martinuskerk, die u zeker ook binnen kunt wandelen om nog meer geestelijke rijkdom op te snuiven en wellicht een kaarsje aan te steken, opdat de levenswijze van de heilige Franciscus velen anno nu mag inspireren zorgvuldig om te gaan met onze medemens, dieren, met alle natuur en de aarde, opdat we over 800 jaar nog springlevend zullen zijn als mensheid, op een vruchtbare aarde.
De tentoonstelling Franciscus – 800 jaar springlevend is tot en met 18 april 2027 te zien in Museum W in Weert.
