Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Uit ons archief

Getouwtrek over een rivier: wie heeft het ‘echte’ Bethanië?

Pelgrims bij een bezoek aan de Jordaan in 2014. Deze pelgrims bezochten de Israëlische oever van de rivier.
Foto: CNS - Nir Elias, Reuters

In 2015 riep erfgoedorganisatie UNESCO de plek waar Jezus gedoopt is uit tot Werelderfgoed. Maar over de precieze locatie van die gebeurtenis werd al lang gekibbeld: werd Jezus nu aan de Israëlische of aan de Jordaanse oever van de rivier gedoopt?

Het is nog altijd een van de meest tot de verbeelding sprekende gebeurtenissen uit het Evangelie: het doopsel van Jezus in de Jordaan. Misschien omdat deze scène heel duidelijk laat zien dat Jezus God én mens is.

Aan de ene kant wordt Hij door Johannes in het modderige rivierwater ondergedompeld, komt Hij misschien wel naar adem happend boven, druipend en met klevend kroos aan zijn kleren. Aan de andere kant is er die stem uit de hemel en die stralend witte duif die laten zien: hier is méér aan de hand.

Immens populair bedevaartsoord

Het is dan ook niet gek dat de plek van Jezus’ doopsel in de eeuwen daarna uitgroeide tot een immens populair bedevaartsoord. Maar zoals dat meestal gaat met eeuwenoude plekken, wist op den duur niemand meer waar dat doopsel nou precies had plaatsgevonden.

Zo kon het gebeuren dat beide oevers van de Jordaan uitgroeiden tot pelgrimsoord. Tegenwoordig liggen daar Israël en Jordanië tegenover elkaar, en ja hoor: beide landen beweren dat het ‘echte’ Bethanië aan hun kant van de rivier ligt.

UNESCO baseert zijn beslissing onder meer op het feit dat de meeste Kerken geloven dat Jezus op de rechteroever gedoopt werd. Ook de katholieke Kerk gaat daarvan uit.

Bij dat gesteggel houden beide landen natuurlijk ook de staatskas in het achterhoofd: wie de ware locatie van Jezus’ doopsel in handen heeft, trekt waarschijnlijk de meeste bedevaartgangers. En pelgrims zien beide landen natuurlijk dolgraag komen – want die moeten eten, slapen en vast ook een souvenirtje mee naar huis nemen.

Drie pausen

In juli 2015 besluit erfgoedorganisatie UNESCO de Jordaanse kant van de Jordaan aan te wijzen als Werelderfgoed, zo meldt KN-editie 29 van dat jaar, ook al trekt de Israëlische kant veel meer pelgrims – een half miljoen ten opzichte van de “tienduizenden bezoekers” in Jordanië.

UNESCO baseert zijn beslissing onder meer op het feit dat de meeste Kerken geloven dat Jezus op de rechteroever gedoopt werd. Ook de katholieke Kerk gaat daarvan uit: sinds 2000 bezochten drie pausen de Jordaanse oever van de rivier.

Voors en tegens

In het artikel worden de voors en tegens van de aanspraken van beide landen besproken door wetenschappers en journalisten, maar de meest wijze woorden komen misschien wel van de 47-jarige Zuid-Afrikaanse pelgrim Johan Cornelius.

https://www.kn.nl/geschiedenis/

“Het maakt mij niet veel uit of het aan deze kant van de rivier of aan de andere kant van de rivier is”, zo wordt hij geciteerd. “Feit is dat het de Jordaan is en dat Jezus hier geweest is.”

Het oorspronkelijke artikel is hier te lezen [PDF].

Dit artikel delen: