Er zijn vele heiligen die niet alleen bekend staan om hun toewijding aan God, maar ook om de speciale band die ze hadden met dieren. De verhalen daarover geven iets weer van de harmonie tussen het heilige en de schepping.
De bekendste heilige dierenvriend is ongetwijfeld Franciscus van Assisi. Niet voor niets wordt dierendag op zijn feestdag, 4 oktober, gevierd. Een van de verhalen over deze heilige gaat over een wolf die de inwoners van de Italiaanse stad Gubbio terroriseerde. Sint-Franciscus wilde helpen en ging naar de plek waar het beest zich bevond.
Toen de wolf zich op hem stortte, maakte Franciscus het kruisteken. Het beest kalmeerde onmiddellijk en legde zijn kop in de handen van de monnik. Franciscus zou de wolf een belofte hebben gedaan: als de wolf geen mensen of dieren meer aan zou vallen, zouden de dorpsbewoners hem te eten geven en zou hij nooit meer honger lijden.
De wolf zou hebben ingestemd en nog twee jaar hebben geleefd. Toen hij stierf van ouderdom, rouwde de hele stad om hem. De kerk van de heilige Franciscus werd gebouwd op de plek waar deze ontmoeting zou hebben plaatsgevonden.
Ook Sint-Antonius Abt wordt aangeroepen als de beschermheilige van de dieren. Er zijn meerdere verhalen over zijn omgang met dieren bekend, onder meer met twee leeuwen. Maar het wellicht bekendste verhaal gaat over een varken dat in de buurt van zijn kluis woonde en blinde biggen baarde.
Ontroerd door medeleven genas Sint-Antonius hen, en vanaf dat moment volgde de moeder hem als een trouwe beschermer en week nooit meer van zijn zijde. De heilige wordt dan ook vaak afgebeeld met een varken aan zijn voeten.
We denken misschien niet direct aan pater Pio als een dierenvriend, maar een andere pater vertelde eens in dat kader een bijzonder verhaal over hem. Pater Jean Marie Benjamin was naar San Giovanni Rotondo afgereisd om pater Pio te ontmoeten. Daar woonde hij bij zonsopgang een Mis bij.
Hij zou later zeggen dat die ervaring “onmogelijk te beschrijven was. Er zijn geen woorden of uitdrukkingen om nauwkeurig weer te geven wat er gebeurde”, want op het moment van de consecratie vielen de vogels die op de kerkramen zaten te kwetteren plotseling stil, alsof ze deelnamen aan het heilige mysterie.
Deze Russisch-orthodoxe heilige was een groot asceet die vele jaren in eenzaamheid in het bos doorbracht, toegewijd aan gebed en boetedoening. Hij voedde vaak de wilde dieren die naar hem toe kwamen.
Onder deze dieren zou ook een beer zijn geweest, die zijn metgezel werd en hem gehoorzaamde. Degenen die hem bezochten, waren verbaasd om te zien hoe het woeste dier was veranderd in een dienaar van de heilige.
Don Bosco schreef zelf over de mysterieuze band die hij had met een grote hond genaamd Grigio (Italiaans voor ‘grijs’). De hond ging vaak met hem op pad en Don Bosco vertelde dat de hond hem verschillende keren behoed had voor gevaar. Zo was er de keer dat twee mannen hem op een afgelegen weg probeerden te overmeesteren.
Toen verscheen de hond plotseling, sprong op de aanvallers en wist hen te verjagen. Hij bleef aan de zijde van de priester totdat hij veilig was. Niet voor niets omschreef Don Bosco hond Grigio dan ook als “een voorzienige aanwezigheid in veel van de gevaarlijke situaties waarin ik terechtkwam”.
Volgens de overlevering was Franciscus Xaverius in 1546 op weg naar Indonesië toen een storm ervoor zorgde dat het kruis dat hij om zijn nek droeg in zee viel. Bij aankomst in Indonesië liep hij langs het strand toen er een krab uit de zee tevoorschijn kwam met het kruis in zijn scharen. Franciscus Xaverius knielde voor hem neer en dankte God voor dit wonder.
Franciscus Xaverius zou het kruis altijd bij zich hebben gehad tijdens zijn missies. Na zijn dood werd het naar verschillende plaatsen in Europa gebracht, totdat het in Spanje terechtkwam, waar het momenteel wordt bewaard. Aan het kruisbeeld werd een bronzen krab toegevoegd, ter herinnering aan die wonderbaarlijke gebeurtenis op het strand.
Hiëronymus studeerde in Rome, maar trok naar het Heilig Land om zijn leven te wijden aan gebed en eenzaamheid. Het verhaal gaat dat hij op een avond een manke leeuw met een doorn in zijn poot zag. Hiëronymus verwijderde de doorn en nadat het dier door hem was genezen, werd het zijn trouwe metgezel en hielp de leeuw hem met allerlei taken in het klooster.
De leeuw zou jarenlang bij Hiëronymus zijn gebleven. Volgens de overlevering was het dier toen de heilige stierf zo van streek dat hij dood op zijn graf neerviel.
Sint-Eustachius, oorspronkelijk Placidus genaamd, was een Romeinse generaal die dol was op jagen. Het verhaal gaat dat hij tijdens een jachtpartij in de bergen een gloeiend kruis in het gewei van een hert zag. Hij hoorde een stem die hem bij zijn naam riep en bekeerde zich na dit visioen onmiddellijk tot het christendom.
In de basiliek van Sint-Eustachius in Rome is een hertenkop te zien aan de gevel, ter herinnering aan het visioen dat het leven van deze heilige veranderde.
Zo’n zelfde verhaal doet de ronde over Sint-Hubertus, niet voor niets de beschermheilige van de jagers. Voor deze man van adellijke afkomst was jagen een van zijn favoriete bezigheden. Zelfs op Goede Vrijdag ging hij naar het bos om te jagen. Daar trof hij een groot hert op zijn pad.
Op het moment dat Hubertus het wilde schieten, verscheen er een opgelicht kruis tussen het gewei van het hert. Tegelijkertijd klonk er een stem die zei: “Hubertus, waarom verlies je je tijd in dergelijke bezigheden? Als je je niet tot de Heer keert, zul je naar de hel gaan.” Daarop bekeerde ook Hubertus zich. Hij werd later priester en bisschop.
De heilige Gregorius de Grote beschreef hoe Benedictus elke dag een raaf te eten gaf die uit het bos kwam om brood uit zijn handen te ontvangen. Eens probeerde een vijand Benedictus te vermoorden door hem vergiftigd brood te sturen.
Benedictus besefte dat hij in gevaar was, gooide het brood naar de raaf en beval hem het ver weg te brengen, naar een plek waar niemand het kon vinden. De vogel aarzelde, maar gehoorzaamde uiteindelijk: hij nam het brood in zijn snavel, verstopte het en keerde later terug voor zijn gebruikelijke portie brood.
Sint-Rochus wijdde zijn leven aan de zorg voor de slachtoffers van de pest in Italië en Frankrijk, en genas velen met het teken van het kruis. Nadat hij zelf de ziekte had opgelopen, trok hij zich terug in een grot om niemand tot last te zijn.
Daar bracht een hond hem dagelijks brood en likte zijn wonden, totdat de eigenaar van het dier Rochus ontdekte en de zorg voor hem overnam. Maar nog altijd wordt Rochus meestal afgebeeld met een hond aan zijn zijde.
Martin de Porres beschouwde alle dieren als schepselen van God: hij verdroeg geduldig muggenbeten en zei dat ook zij recht hadden op voedsel. Bij een andere gelegenheid haalde hij enkele muizen over om de voorraadkamer van het klooster te verlaten en stuurde hij ze vredig naar de tuin.
Maar een van de bekendste verhalen over deze Peruaanse heilige is dat hij ooit een hond, een kat en een muis in harmonie van hetzelfde bord liet eten.
 | Lees meer!Dit artikel is afkomstig uit Katholiek Nieuwsblad van deze week. |
