Eind mei vond in Rome een groot congres over jongerenwerk plaats, waar deelnemers warm werden gemaakt voor de WJD in Zuid-Korea in 2027. Carolien Hoogenboom vertegenwoordigde jong katholiek Nederland op de bijeenkomst.
Vijf jaar geleden publiceerde paus Franciscus het document Christus Vivit, dat hij schreef na de jongerensynode van 2018. In het document stond paus Franciscus onder meer stil bij de vraag hoe de Kerk jonge mensen kan blijven bereiken.
Diezelfde vraag stond in de een na laatste week van mei centraal op een Vaticaans congres in het Italiaanse Ciampino, dat werd georganiseerd vanwege de vijfde verjaardag van Christus Vivit. De bijeenkomst, bedoeld voor jongerenwerkers en jongeren van over de hele wereld, ging niet alleen over Christus Vivit, maar ook over jongeren in het synodale proces van de Kerk en over de Wereldjongerendagen.
Namens Nederland was niet alleen Żaklina Melis, de kersverse coördinator van jongerenprojecten binnen de Nederlandse Kerk erbij, maar ook Carolien Hoogenboom (27), coördinator Alpha katholiek bij Alpha Nederland, die op het congres was in verband met haar vorige baan bij het jongerenpastoraat van het bisdom Haarlem-Amsterdam.
Hoogenboom geeft aan veel te hebben opgestoken: er werd niet alleen teruggeblikt op de afgelopen Wereldjongerendagen in Lissabon, maar ook vooruitgekeken naar de jongerenweek die in het Heilig Jaar 2025 in Rome gaat plaatsvinden.
Volgens de Portugese kardinaal Américo Aguiar, een van de hoofdorganisatoren van de vorige Wereldjongerendagen, kan een WJD ervoor zorgen dat jongeren massaal bij de Kerk betrokken raken. Op het congres legde hij uit dat tijdens de voorbereidingen duizenden jongeren, die vaak niet actief waren in de Kerk, een taak op zich namen, meldt OSV News. “Dat is een van de waardevolste vruchten die we hebben mogen plukken.”
Jongeren vinden het heel belangrijk om gehoord en gezien te worden, om hun verhaal te kunnen doen.
Het doel was om iedere deelnemer en vrijwilliger “een ontmoeting met de levende Christus” te laten beleven. Of dat gelukt is, kan kardinaal Aguiar niet bewijzen – “zoiets is niet in cijfers te meten” – maar “in mijn hart weet ik zeker dat dat gelukt is”, zei hij.
Ook werden de aanwezigen alvast warm gemaakt voor de WJD in 2027, die in Zuid-Korea zal plaatsvinden. “Er werd geschetst wat voor land dat is, hoe de cultuur daar is”, vertelt Hoogenboom. “Dit wordt namelijk de eerste WJD die in een niet-christelijk land wordt gehouden.”
Behalve uitgebreide aandacht voor de Wereldjongerendagen stonden ook synodaliteit – het proces van samen op weg zijn in de Kerk – en accompaniment centraal. “Daarover hebben we het vooral gehad in het licht van Christus Vivit”, vertelt Hoogenboom.
Accompaniment is “het meelopen met en begeleiden van jongeren”, legt ze uit. “Dat kan heel verschillend zijn, maar het samen bewandelen van een weg en luisteren zijn daarin belangrijk. Jongeren vinden het heel belangrijk om gehoord en gezien te worden, om hun verhaal te kunnen doen.”
“Als jongerenwerkers is het dan ook onze taak om met hen daarin op te trekken, en ook om anderen toe te rusten om die rol op te kunnen nemen”, vervolgt ze.
Volgens Hoogenboom mag er in kerkelijk Nederland meer bewustwording komen voor het belang van synodaal optrekken met jongeren. “Jongeren hebben daar behoefte aan. Anderen mogen daarin een taak voor zichzelf zien.”
Het concept van de geestelijk begeleider noemt ze als voorbeeld. “Als geestelijk begeleider zie je een jongere misschien eens in de vier weken. Maar een geestelijk mentor die dichter in de buurt woont, is ook een vorm van accompaniment. Ook in gemeenschap met elkaar kun je dat samen optrekken met elkaar vorm geven. Dan rust het niet meer op de schouders van één persoon.”
Hoogenboom ziet dat bij een Alpha op natuurlijke wijze in gemeenschap met mensen wordt opgetrokken op een synodale manier en dat dit ook veel jongeren aantrekt.
Het belang van gemeenschapsvorming is een van de voornaamste conclusies die Hoogenboom uit het congres getrokken heeft. Gemeenschappen vormen is waarschijnlijk belangrijker dan ooit, want veel jongeren kampen met eenzaamheid, mentale problemen en andere uitdagingen.
Dat is althans het beeld dat aartsbisschop Peter Chung Soon-taick van Seoul, gastheer van de volgende WJD, op het congres schetste. “Jongeren zijn continu met elkaar verbonden via sociale media en in veel gevallen welvarender dan ooit, maar ze zijn gewoon niet gelukkig”, meldt OSV News.
Volgens aartsbisschop Chung komt dat onder meer door de waslijst van problemen waar jongeren mee kampen: “Werkloosheid, polarisatie en ongelijkheid, lage lonen, eindeloze competitie, haat, oorlog, terrorisme en de klimaatcrisis” noemde hij daarbij.
Chung droeg ook een oplossing aan: als de WJD niet gezien wordt als een evenement, maar echt als een pelgrimage, kunnen mensen daar antwoorden vinden. “De WJD is een pelgrimage, een moment om onze verhalen te vertellen, onze zorgen te delen en antwoorden te ontdekken in het geloof.”
