<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Jong

“Ik wil een verschil maken in Albanië”

Anne Wesselingh 10 maart 2019
image
Mariana Koceku: "De regering maakt het de studenten onmogelijk om te studeren". Foto: Mariana Koceku

Waar Nederlandse jongeren onlangs staakten voor het klimaatbeleid, stond de Albanese Mariana Koceku, student Politieke Wetenschappen, samen met duizenden andere studenten dagen- en nachtenlang voor het parlementsgebouw te protesteren tegen nieuwe onderwijswetten die het de Albanese studenten bijna onmogelijk maken om nog te kunnen studeren.

Ik ontmoet Mariana in een koffietentje waar ze vaak tijd doorbrengt om te studeren. Daar pakt ze een boek en laat mij een citaat op de voorkant lezen.

Mos pyet kurrë cfarë ka bërë vendi yt për ty,
pyet gjithmonë cfarë ke bërë ti për vendin tënd”

‘‘Vraag jezelf nooit af wat jouw land voor jou heeft gedaan,
maar vraag jezelf af wat jij voor jouw land hebt betekend’’

Verzekerd van hun katholieke identiteit

“Ik ben geboren in Dukagjin, een afgezonderde plaats in de Alpen van Noord-Albanië, omringd door het Komanmeer”, begint Mariana te vertellen. “Mijn katholieke voorouders trokken samen met andere gezinnen dit afgelegen gebied in tijdens de Ottomaanse overheersing om zo te ontsnappen aan de Ottomaanse geloofswetten. Ver van de buitenwereld konden ze hun katholieke identiteit bewaren en doorgeven. Zo ging dit eeuwenlang voort. Tot op de dag van vandaag waakt Maria in een prachtige grot over iedereen die het meer van Koman opgaat.

Na mijn geboorte verruilden mijn ouders Dukagjin iedere winter voor de stad Shkodër, omdat het onmogelijk was om ’s winters nog voedsel te vinden in de bergen door de hevige sneeuwval. Om Shkodër te bereiken, voeren we uren op het meer richting het vasteland van Koman om daarna nog drie uur te rijden met de bus. In het voorjaar gingen mijn ouders terug naar mijn geboorteplaats en bleef ik samen met mijn zus en broers achter bij mijn tante in Shkodër tot de zomervakantie. Ik hield van leren en helemaal van lezen over de Westerse wereld en andere culturen.

Iedere zomer bracht ik door aan het meer, waar mijn vader mij leerde vissen en mijn moeder mij alles vertelde over de geneeskrachtige werking van de bloemen en planten die op de bergen groeien. De belangrijkste les die mij ouders mij leerden was hoe een mens eenvoudig en simpel met de natuur kan leven, mede door vertrouwen te hebben in God, die je beschermt en begeleidt naar jouw bestemming op aarde.”

Verboden vrucht

“Mijn vader was de allereerste in de omgeving die een grotere boot bezat aan het Komanmeer. Hij begon samen met mijn broer toeristische rondvaarten te organiseren. Omdat ik de enige was die Engels sprak, kwam ik als tienjarig meisje voor het eerst in aanraking met buitenlanders. Ik ontmoette Engelsen, Nederlanders, Duitsers en kon uren luisteren naar hun verhalen. Na vele boeken te hebben gelezen over andere Europese landen kwamen de verhalen ineens zo dichtbij en voelde het verre buitenland niet meer zo ver weg meer. Voor een land als Albanië, dat na de Tweede Wereldoorlog een halve eeuw lang onder een wrede communistische dictatuur gebukt ging en totaal geïsoleerd was, blijft het buitenland altijd iets speciaals, een soort verboden vrucht.

Helaas is mijn vader in 2015 verongelukt. Mijn familie is doorgegaan met de toeristische activiteiten. Zelf ben ik afgelopen zomer naar Tirana verhuisd om te kunnen studeren. Het was een hele verandering om als zeventienjarig meisje van het noorden van Albanië naar de hoofdstad te verhuizen.”

Studiepunten kopen

“Ik studeer Politieke Wetenschappen omdat ik in de toekomst een verschil wil maken in Albanië.
Dit land heeft zoveel mogelijkheden, maar daarvoor is een goede regering nodig. Op dit moment is de Socialistische Partij aan de macht, en dat heeft tot nu toe niets dan nog meer armoede gebracht.
De regering maakt het de studenten onmogelijk om te studeren. Albanië is nog steeds een van de armste landen van Europa. Het gemiddelde minimumloon is minder dan 300 euro per maand; het inschrijfgeld voor de universiteit loopt op tot 2500 euro per academiejaar. De docenten en professoren hebben rechtstreekse corrupte banden met de regering. Als klap op de vuurpijl voerde de minister van Onderwijs onlangs een nieuwe wet in: als een student zijn examen niet haalt, is het niet meer mogelijk om een herexamen te doen. In plaats daarvan kun je de nodige punten om te slagen kopen voor 650 lek per punt (omgerekend 5,30 euro).

Toen was het genoeg. Ik ging met duizenden medestudenten naar het parlementsgebouw en we gingen niet weg tot dat deze wet zou veranderen. De premier negeerde ons ultimatum. Na twintig dagen staken besloten de studenten zichzelf op te sluiten in de faculteiten. Na een paar uur bestormden de eerste politieagenten de faculteiten en begonnen ze de studenten te bedreigen. Ze moesten stoppen met staken, maar het liep uit de hand en de politie begon studenten te slaan met stoelen.”

Aangesproken met een doodsbedreiging

“Op dat moment was ik voor het eerst echt bang. Bang dat het slecht zou aflopen met mij of een van mijn medestudenten, ook omdat er al velen werden bedreigd via anonieme telefoontjes of meerdere malen waren aangesproken door een vreemde met een doodsbedreiging. Communistische tijden herleven en oude machtsstructuren hebben het voor het zeggen.
De studenten hebben 66 dagen en nachten voor het parlementsgebouw gestreden, maar de wetten zijn nog steeds ongewijzigd.

Al mijn medestudenten willen Albanië verlaten zodra ze zijn afgestudeerd, omdat ze hier geen enkel toekomstperspectief hebben. Dat doet mij veel pijn: Albanië verdient dit niet. Diep van binnen wil niemand zijn of haar moederland verlaten, maar op dit moment hebben de Albanezen geen andere keus.”

Voor het parlementsgebouw neem ik afscheid van Mariana met een ervaring rijker: leven en studeren in vrijheid is niet vanzelfsprekend. De wind trekt onze aandacht naar het parlementsgebouw, waar de Albanese vlag onrustig heen en weer wappert. De zwarte tweekoppige adelaar op de vlag staat in Albanië symbool voor vrijheid. Vrijheid die momenteel voor de studenten en de bevolking in Albanië heel ver weg is.