Twee Amerikaanse studenten lanceren een opvallend nieuw AI-platform dat is geworteld in de katholieke leer. Met ‘Acutis AI’ willen de broers Peter (21) en Thomas (19) Cooney een alternatief bieden voor bestaande chatbots, die volgens hen tekortschieten op moreel vlak.
De broers, die studeren aan christelijke universiteiten in Texas, ontwikkelden het platform vanuit hun groeiende zorgen over de invloed van kunstmatige intelligentie op jongeren. Hun doel: een zoek- en chattool die niet zomaar informatie geeft, maar dat doet vanuit de katholieke moraal en leer.
Volgens medebedenker Peter Cooney lijken bestaande AI-platforms neutraal, maar zijn ze dat in de praktijk niet. “Bij morele vragen geven ze antwoorden die haaks kunnen staan op de leer van de Kerk”, stelt hij in een interview met EWTN News. Als voorbeeld noemt hij vragen rond abortus, waarbij sommige chatbots volgens hem goedkeurende reacties geven op keuzes die de Kerk afwijst.
Met Acutis AI willen de broers juist wél een duidelijke richting geven. Het systeem is zo ontworpen dat antwoorden over geloof en moraal uitsluitend worden gebaseerd op katholieke bronnen, zoals de Catechismus van de Katholieke Kerk, pauselijke encyclieken en de Summa Theologica van Thomas van Aquino. Voor algemene kennisvragen gebruikt de AI wél bredere informatie van het internet.
Maar ook deze chatbot vraag om een kritische blik. Wie Acutis AI vragen stelt over bepaalde levenskeuzes, zoals: ‘Is het oké om samen te wonen zonder getrouwd te zijn?’, krijgt hele stellige antwoorden die nauw aansluiten bij de katholieke leer. Dat schept duidelijkheid, maar er is nauwelijks ruimte voor persoonlijke omstandigheden, terwijl een priester of geestelijk begeleider ook oog heeft voor iemands situatie en geloofsweg.
Het programma presenteert morele kwesties eerder als uitgemaakte zaken dan als onderdeel van een gesprek. Daarmee bestaat het risico dat ingewikkelde geloofs- en levensvragen worden teruggebracht tot harde richtlijnen, zonder de onderscheiding en menselijke ontmoeting die de Kerk juist heel belangrijk vindt.
Naast hun inhoudelijke kritiek maken de initiatiefnemers zich zorgen over de verslavende werking van AI, vooral bij jongeren. Volgens de broers onderschatten veel ouders dit risico. Waar sociale media inmiddels kritisch worden bekeken, blijft de invloed van chatbots vaak onderbelicht. “AI-systemen zijn ontworpen om gebruikers betrokken te houden”, zegt Peter.
“Voor jongeren die zich eenzaam voelen, kan een chatbot die empathisch en bevestigend reageert extra aantrekkelijk zijn.” Dat maakt hen volgens hem kwetsbaar voor afhankelijkheid. Om die reden bevat Acutis AI ook controlefuncties. Ouders kunnen meekijken met gesprekken, tijdslimieten instellen en meldingen ontvangen wanneer gevoelige onderwerpen ter sprake komen.
De naam van het platform verwijst naar de heilige Carlo Acutis, de jonge Italiaan die bekend werd om zijn gebruik van internet om eucharistische wonderen te documenteren en zo het geloof te verspreiden. Voor de broers is hij een voorbeeld van hoe technologie ten dienste van God kan staan.
Hoewel ze kritisch zijn op de risico’s van AI, pleit Cooney niet voor een totaalverbod. Integendeel: hij ziet juist kansen als de technologie verantwoord wordt ingezet. “AI kan een waardevol hulpmiddel zijn, bijvoorbeeld voor studieondersteuning, zolang AI het kritisch denken niet vervangt.”
Met Acutis AI hopen de broers vooral jongeren te helpen bewuster met technologie om te gaan en ouders handvatten te geven om hen daarin te begeleiden. Nu kunstmatige intelligentie snel terrein wint, willen zij laten zien dat innovatie en katholieke identiteit hand in hand kunnen gaan.
