Lourdes, die plaats waar Maria zou zijn verschenen. In een paar woorden klinkt twijfel door, het ongeloof, tot aan de spot.
Hoe kijk je naar Lourdes? Open, ontvankelijk, met eerbied, gelovig of met afstand, meewarigheid of zelfs hoon? Je moet kijken met je hart én je verstand.
De Oostenrijkse schrijver Franz Werfel, als jood op de vlucht voor zijn Duitse vervolgers, van Frankrijk op weg naar Amerika, schreef een beroemd boek over Lourdes: Het Lied van Bernadette.
Werfel is getroffen door de vergelijking die paus Pius XI bij Bernadettes heiligverklaring in 1933 maakte tussen heiligen en telescopen. Die laatste nemen sterren en geheimen waar die je met het blote oog niet kunt zien.
Bij de latere Mariaverschijningen aan Bernadette waren er grote groepen mensen achter haar samengestroomd om ‘spectaculaire’ dingen te zien. Maar zij zagen niets.
In 1941, als Duitsland over Europa heerst, schrijft Werfel: “Ik ben jood, geen katholiek, maar ik heb eens gezworen in mijn boeken te verheerlijken het goddelijk geheim en de menselijke heiligheid – ongeacht het tijdperk dat zich met spot, kwaadaardigheid en onverschilligheid afkeert van deze laatste waarden van ons leven.”
Lourdes is een plaats van geloof, een plaats van barmhartigheid, die je niet onverschillig laat. In de recente documentaire Francis naar Lourdes vertedert operazangeres Francis van Broekhuizen ons. Zij is ziekenbegeleider, al vele jaren, gelovig, nuchter, vol humor, dicht bij de mensen en barmhartig.
In Lourdes bid je, vraag je om iets, dank je voor iets. Lourdes is een plaats van zoekende, verlangende, knielende mensen. Wees op deze plaats open en ontvankelijk. Laat je niet afleiden door ergernis over de commercie, de kitsch eromheen. Laat mensen hun tastbare herinneringen mee naar huis nemen. Kijk in Lourdes met andere dan onze zwakke ogen. Neem sterren waar.
Jezus had een oneindig medelijden met de vermoeide menigte. De Kerk is soms zuinig geweest, zelfs argwanend bij de massale Mariadevotie in de wereld.
Maria drukt de moederlijke kant van God uit
Maar de Kerk leerde van het volk. Lourdes is een sacrale ruimte waar het vooral om beelden en tekens gaat, niet om woorden. De Kerk is hier ‘verticaal’. Mensen bidden omhoog, in stilte, op hun knieën, kinderlijk vrijmoedig.
Aan Maria kun je je blind toevertrouwen. Bij haar hoef je je nergens voor te schamen. Zij vraagt en eist niets van jou. Bij haar ben je veilig. Zij kent jou. Zij is alleen maar barmhartig. Maria drukt de moederlijke kant van God uit. Zij is de moeder van de zondaars, de moeder van Jezus, de moeder van God, zegt het Wees Gegroet.
Als je wilt weten wie Maria is, zegt paus Franciscus, evenals zijn voorganger een groot Mariavereerder, vraag het dan aan de theologen. Maar als je wilt weten hoe Maria de mensen liefheeft, vraag dat dan aan het volk, zegt hij.
