Het Vaticaan zet – met grote slagen om de arm – de deur op de kier voor het zegenen van homorelaties. Progressieven zullen het een te kleine kier vinden, conservatieven een te grote. Dus zal er eigenlijk iemand wél blij zijn met deze stap?
Als men zich in het Vaticaan beroept op onveranderbare tradities, kun je er vergif op innemen dat er veranderingen op til zijn. Dat het vandaag verschenen document van het Dicasterie voor de Geloofsleer, getiteld Fiducia Supplicans, dus begint met de vette disclaimer dat de inhoud “op geen enkele manier de eeuwenoude leer van de Kerk over het huwelijk” verandert, betekent dat er echt iets aan de hand moet zijn.
Wat dan? Een kwestie die de laatste jaren bij herhaling op de agenda werd geplaatst: namelijk de mogelijkheid om koppels in ‘irreguliere situaties’ – lees: eigenlijk vooral mensen die eerder gescheiden zijn – of mensen van gelijk geslacht te zegenen.
De Duitse Kerk had dat de voorbije jaren met veel misbaar geëist en werd daarvoor door Rome teruggefloten. De Belgische Kerk had het allemaal wat diplomatieker aangepakt en vond een vorm die min of meer gedoogd werd door Rome.
Op het eerste gezicht lijkt Fiducia Supplicans voor de ‘Belgische route’ te kiezen. Dat wil zeggen: beklemtonen dat het absoluut niet om een liturgische zegen gaat, dat het absoluut niet met een sacramenteel huwelijk verward mag worden, er allerlei canonieke mitsen en maren aan verbinden, om vervolgens wat ruimte te scheppen voor de pastorale sensitiviteit van de geestelijken die zo’n zegen willen uitspreken.
Het resultaat is echter een verklaring die de aloude spagaat tussen leer en praktijk eerder groter dan kleiner maakt.
De op dit terrein progressievere stemmen binnen (en zeker buiten) de Kerk zullen het allemaal veel te mager vinden. Het kille spreken over ‘irreguliere situaties’ staat ver van de genoemde pastorale sensitiviteit, en al lezend krijg je de indruk dat een priester alleen wat druppels wijwater over de betreffende koppels mag sprenkelen als hij dat incognito in een steegje achter de kerk doet. En dan nog alleen mits er niemand kijkt.
Conservatievere stemmen aan de andere kant zullen in deze kier de voorbode van een dijkdoorbraak zien. Zij zullen zich bevestigd zien in het beeld dat Franciscus met kardinaal Fernández een veel te onbezonnen vernieuwer heeft binnengehaald als prefect van wat ooit de doctrinaire waakhond was.
Vraag is dan: gaan er ook mensen wél blij mee zijn? Misschien de vele geestelijken in de westerse wereld die toch iets moeten met al die heel regulier geworden ‘irregulieren’, en die nu iets van ruimte lijken te krijgen om te handelen zonder reprimande uit Rome te hoeven vrezen.
Maar met en over Fiducia Supplicans is het laatste woord nog niet gesproken. Het document zal ongetwijfeld tot nieuwe polemieken leiden, nieuwe vragen die een antwoord behoeven, nieuw Vaticaans papierwerk ter verduidelijking en aanvulling op die ‘onveranderlijke’ leer.
