De katholieken in de Ierse hoofdstad Dublin moesten het heel lang doen met een pro-kathedraal. Maar daar kwam vorige week verandering in.
Op 14 november tekende paus Leo XIV het decreet waarmee de St. Mary’s in Dublin officieel de katholieke kathedraal van Dublin werd. Dat gebeurde na een verzoek van de aartsbisschop van Dublin, Dermot Farrell, en na overleg met de gelovigen in het Ierse aartsbisdom.
Het was ook aartsbisschop Farrell die de verheffing tot kathedraal aankondigde tijdens een Mis ter gelegenheid van het tweehonderdjarig jubileum van de wijding van de kerk in 1825.
St. Mary’s, gelegen aan een zijstraat in de binnenstad van Dublin, is nu dus een echte kathedraal, waarmee een situatie wordt gecorrigeerd die zijn oorsprong heeft in de turbulente religieus-politieke geschiedenis van Ierland.
Onder het Britse bewind in Ierland werden in de zeventiende eeuw de zogeheten Penal Laws ingevoerd. Die wetten verboden de publieke uitoefening van het katholieke geloof. Daardoor werden katholieke priesters en gelovigen lang vervolgd. Enkel het lidmaatschap van de Church of Ireland, de anglicaanse staatskerk, was toegestaan.
Hoewel het de belangrijkste katholieke kerk van Dublin was, werd St. Mary’s als pro-kathedraal (van pro tempore, ofwel tijdelijk) aangemerkt omdat Christ Church Cathedral eeuwenlang als de officiële kathedraal van Dublin werd beschouwd. Dit werd door paus Alexander III in 1179 bepaald.
Maar nadat de Britse koning Hendrik VIII de banden verbrak met Rome, werden in 1539 alle Ierse kloosters en kerken die loyaal waren aan de paus, inclusief Christ Church Cathedral, opgeheven en overgedragen aan de pas opgerichte anglicaanse kerk. Christ Church Cathedral is nog altijd een kerk van de Church of Ireland.
Tweehonderd jaar geleden hadden ze nooit kunnen bedenken waar we als kerk vandaag zouden zijn
De beheerder van St. Mary’s, priester Kieran McDermott, legde in het Ierse tv-programma Nationwide uit: “Christ Church was de katholieke kathedraal en zou de zetel van de bisschop van Dublin zijn geweest. Dat veranderde met de Reformatie, door de breuk met Rome. We leven nog steeds met die breuk, 500 jaar later.”
Katholieke emancipatie werd pas in 1829 toegestaan, vier jaar nadat St. Mary’s werd geopend. Om die reden werd de kerk tweehonderd jaar geleden in een bescheiden zijstraat van Dublin gebouwd en niet op een centrale plek.
Op 14 november zei hulpbisschop Paul Dempsey van Dublin dat aartsbisschop John Troy (1739-1823) en de mensen achter de bouw van St. Mary’s, “nooit hadden kunnen bedenken waar we als kerk vandaag zouden zijn”.
Hij voegde eraan toe: “Wat zij toen deden was de zaadjes zaaien voor wat er zou komen. In zekere zin bevinden wij ons nu in een vergelijkbare positie, dat wil zeggen, zaadjes zaaien voor een toekomst vol hoop.”
