De Amerikaanse Kerk wordt steeds kritischer op het buitenlandbeleid van de VS. Drie kardinalen vinden dat dat beleid moreel tekortschiet. Ook vindt de Amerikaanse legeraartsbisschop dat militairen mogen weigeren om aan een eventuele invasie van Groenland mee te werken.
De recente “gebeurtenissen rond Venezuela, Oekraïne en Groenland” hebben “fundamentele vragen opgeworpen over het gebruik van militair geweld en de betekenis van vrede”. Dat vinden de Amerikaanse kardinalen Blase Cupich van Chicago, Robert McElroy van Washington en Joseph Tobin van Newark.
De VS moet een “echt moreel buitenlandbeleid” ontwikkelen en daarbij een “ethisch kompas” volgen, aldus de prelaten in de verklaring die ze op 19 januari publiceerden. Volgens een woordvoerder is de Amerikaanse bisschoppenconferentie op de hoogte van de verklaring, meldt OSV News.
Nu Trump Venezuela is binnengevallen, Oekraïne in onzekerheid houdt en zelfs heeft gedreigd Groenland, onderdeel van NAVO-bondgenoot Denemarken, aan te vallen, bevindt de VS zich in “het meest diepgaande en verhitte debat over de morele grondslag voor haar optreden in de wereld sinds het einde van de Koude Oorlog”, schrijven de kardinalen.
“Het soevereine recht van naties op zelfbeschikking lijkt al te kwetsbaar in een wereld waarin conflicten steeds groter worden. Het evenwicht tussen het landsbelang en het algemeen belang wordt in sterk gepolariseerde termen uitgesproken.”
De rol van Amerika in de wereld wordt steeds kritischer bekeken, waarschuwen de kardinalen. “De morele rol van ons land in de strijd tegen het kwaad in de wereld, het handhaven van het recht op leven en menselijke waardigheid en het ondersteunen van religieuze vrijheid liggen allemaal onder de loep.”
Volgens Cupich, McElroy en Tobin zou de VS er goed aan doen om inspiratie te putten uit de woorden van een van haar eigen kinderen: paus Leo XIV. Ze verwijzen met name naar een toespraak die de paus op 9 januari voor diplomaten hield. Daarin waarschuwde de paus dat “diplomatie die dialoog bevordert momenteel wordt vervangen door diplomatie op basis van geweld”.
“Oorlog is weer in zwang en het enthousiasme voor oorlog verspreidt zich”, aldus de paus. Hij ziet ook dat het VN-principe dat landen elkaars grenzen niet met geweld mogen schenden “volledig is ondermijnd”. Daarnaast baart het hem zorgen dat veel rijke landen hun ontwikkelingshulp terugschroeven en dat gewetens- en godsdienstvrijheid op steeds meer plekken onder druk staan.
“Wij streven naar een werkelijk rechtvaardige en duurzame vrede, de vrede die Jezus in het Evangelie verkondigde”, aldus de kardinalen. “Oorlog is geen instrument voor nationale belangen, militair optreden mag alleen een laatste redmiddel zijn.”
“Wij streven naar een buitenlands beleid dat het recht op menselijk leven, godsdienstvrijheid en de versterking van de menselijke waardigheid overal ter wereld respecteert en bevordert, vooral via economische hulp.” Ook betreuren de kardinalen dat “het debat in ons land over de morele grondslag van het Amerikaanse beleid wordt gekenmerkt door polarisatie, partijpolitiek en beperkte economische en sociale belangen”.
Op dit moment staat Groenland het meest in de kijker op het wereldtoneel. Trump heeft aangegeven het pooleiland te willen inlijven, desnoods met militair ingrijpen. Omdat Groenland bij Denemarken hoort, zou dat een direct conflict tussen twee NAVO-bondgenoten betekenen.
Een dag voordat de verklaring van de drie kardinalen verscheen, heeft Timothy Broglio, aartsbisschop van het militaire aartsbisdom van de VS, in een BBC-interview gezegd dat katholieke Amerikaanse militairen in goed geweten mogen weigeren om aan een eventuele invasie van Groenland deel te nemen.
Aartsbisschop Broglio zei in het interview dat hij vreest dat de militairen die hij onder zijn hoede heeft “in een situatie gedwongen kunnen worden waarin ze het bevel krijgen iets te doen dat moreel twijfelachtig is”. Hoewel hij begrijpt dat het voor een individuele militair moeilijk is om tegen zijn oversten in te gaan, vindt Broglio het “moreel acceptabel om tegen zo’n bevel in te gaan”.
De legeraartsbisschop vindt net als de kardinalen dat “het imago van de VS op het spel staat”. Militair ingrijpen doet het land volgens hem meestal “in situaties waarbij onderdrukking een rol speelt”, waardoor een invasie “heel moeilijk te rechtvaardigen zou zijn”.
“Groenland is Deens gebied. Denemarken is een bondgenoot, een NAVO-lid”, aldus Broglio. “Het lijkt me niet redelijk dat de VS een bevriend land zou aanvallen. Dat lijkt me niet acceptabel.”
