Hoe kan ik geloven? Ben ik als LGBTQ+ welkom in de Kerk? Mag ik als gelovige uitgaan? Jongeren die met zulke vragen worstelen, kunnen voortaan terecht bij ‘Via’: een AI-chatbot die antwoorden biedt op geloofsvragen, gebaseerd op katholieke bronnen.
Het jongerennetwerk Kamino lanceert hiermee de eerste ‘katholieke ChatGPT’ van Belgische bodem. Daarmee wil het een veilig en genuanceerd alternatief bieden voor de overvloed aan “radicale religieuze content” online.
De chatbot, die gratis beschikbaar is via de website van Kamino, werd ontwikkeld in samenwerking met AI-experts, theologen en jongerenpastores. Via beantwoordt vragen op basis van de Bijbel, kerkelijke documenten en materiaal van Kamino en partners.
En dat doet hij met de nodige gelaagdheid. “De chatbot biedt gefundeerde geloofsinformatie en creëert een betrouwbare eerste stap voor wie zoekt naar zingeving”, zegt Sofi Van Ussel, directrice van Kamino.
Volgens een internationale studie van Digital Youth Faith Formation (2023) zoeken jongeren met vragen over geloof en zingeving vooral online antwoorden. Maar op het internet stuiten ze vaak op stemmen die het christendom op een eenzijdige manier interpreteren.
“Het probleem is dat het aantal radicale meningen over het christelijk geloof vandaag online veel sterker aanwezig is dan de stem van het genuanceerde midden”, aldus Van Ussel. “Zo maken bepaalde groepen bijvoorbeeld eigen interpretaties van de Bijbel om seksisme te rechtvaardigen. Bovendien kan het algoritme van TikTok of YouTube je meezuigen in een eenzijdige visie. Daar willen we met onze chatbot verandering in brengen.”
Via is niet bedoeld om mensen tot het geloof te bekeren, benadrukt Kamino. “Het is niet de bedoeling om met de chatbot ‘zieltjes te winnen’, maar wel jongeren een gefundeerde ondersteuning te bieden in hun persoonlijke spirituele zoektocht”, zegt Van Ussel.
De gebruiker bepaalt zelf waarover hij of zij wil praten, en de chatbot voert een open dialoog. Daarbij is er ook aandacht en respect voor andere overtuigingen. “De chatbot biedt geen propaganda, maar houdt een open dialoog en biedt handvaten voor zingeving.”
De chatbot werd bovendien gebouwd met inclusiviteit in het achterhoofd: “Eén van de AI-experts die de chatbot technisch uitbouwde is trouwens zelf moslim”, vertelt Van Ussel.
Gevoelige onderwerpen zoals seksualiteit, abortus of mentale gezondheid worden door de chatbot voorzichtig benaderd. Via geeft geen oordeel, maar luistert, erkent gevoelens en verwijst indien nodig door naar een jongerenpastor of professionele hulpinstanties.
“Via zal steeds terugvallen op de door ons vastgelegde bronnen en de informatie steeds met de nodige nuance meegeven”, legt Van Ussel uit. “Zo kan de chatbot het standpunt van de Kerk over abortus genuanceerd uitleggen, maar geeft het ook steeds mee dat er hier verschillende visies over zijn en dat iedereen zijn eigen keuzes maakt.”
Ook als de chatbot geen passend antwoord kan geven, doet hij geen loze gok: “Als Via het antwoord niet kan vinden op basis van de bronnen, geeft de bot dat ook eerlijk mee. Via zal dus niet zomaar beginnen hallucineren.”
Kamino ziet Via dan ook niet als vervanging van persoonlijke begeleiding, maar als aanvulling. “Via is een richtingaanwijzer op de weg, maar menselijk contact blijft voor ons fundamenteel. Het één kan niet zonder het ander. Daarom verwijst de chatbot ook regelmatig door naar een jongerenpastor.”
De Belgische AI-chatbot is een wereldprimeur. De chatbot spreekt momenteel Nederlands. Kamino bekijkt nu of de chatbot ook gelanceerd kan worden in andere talen, onder andere om internationale christelijke gemeenschappen in Vlaanderen aan te spreken.
“Veel christenen in Vlaanderen zijn nieuwkomers. Onze AI-chatbot kan dus niet alleen helpen bij geloofsvorming, maar ook bij inburgering, integratie en verbinding tussen gemeenschappen”, zegt Van Ussel. “De chatbot is écht pionierswerk en we kregen al interesse vanuit het buitenland.”
Via is vanaf vandaag beschikbaar op www.kamino.be.
