Eindredacteur
De Zwitserse regering vindt het “niet meer van deze tijd” dat geestelijken worden vrijgesteld van de militaire dienstplicht. De Kerken van het land reageren verbolgen: “Dit toont een gebrek aan respect.”
Door de nieuwe wetswijziging moeten geestelijken als priesters en mannelijke kloosterlingen voortaan net als de meeste andere Zwitserse mannen tussen de achttien en dertig jaar in militaire dienstplicht. De overheid schaft hun vrijstelling af omdat die “overbodig” zou zijn geworden.
Christelijke geestelijken zijn minder essentieel voor het functioneren van het land dan beroepsgroepen die in de transport, zorg of beveiliging werken, vindt de overheid.
“Geestelijken waren vrijgesteld zodat de spirituele zorg voor burgers in buitengewone omstandigheden verzekerd bleef”, zo motiveert de Zwitserse overheid het besluit. “Gezien de maatschappelijke ontwikkelingen van de afgelopen decennia, waarbij veel mensen de Kerk verlaten hebben, is de vraag naar pastorale zorg zodanig veranderd dat deze individuen niet langer als onmisbaar kunnen worden gezien.”
Het besluit is tegen het zere been van de Kerken van Zwitserland, waar ongeveer de helft van de inwoners christen is. Zij noemen het besluit “willekeurig”. Ook bekritiseren ze de gang van zaken: niet alleen zijn er geen vertegenwoordigers van christelijke gemeenschappen geraadpleegd voor het wetsvoorstel, maar zijn de Kerken niet eens op de hoogte van de nieuwe regels gebracht.
“Niemand vindt dat de overheid geen beslissingen mag nemen”, aldus Arianna Estoreli, woordvoerder van de Zwitserse bisschoppen, tegen OSV News. “Maar dit is niet hoe je belangrijke regels voor Kerken aanpast.”
Zwitserland kent een lange traditie van referenda. De Kerken vinden het daarom bijzonder pijnlijk dat ze niet mochten meedenken over de opheffing van de vrijstelling. “We weten niet hoe de bedenkers van deze nieuwe regel over het christendom denken en of ze puur vanuit persoonlijke voorkeuren een keuze hebben gemaakt”, zegt Estoreli.
Hulpbisschop Alain de Raemy, hoofd van de katholieke legeraalmoezeniers van Zwitserland, vindt dat het overheidsbesluit “een gebrek aan respect voor het volk” laat zien. Ook vraagt hij zich af wat het besluit betekent “in tijden van oorlog en crisis”.
Peter Schneeberger, hoofd van het verband van protestantse Kerken in Zwitserland, vindt dat de afname van het “sociale belang” van het christendom weliswaar “een politieke rechtvaardiging” voor het besluit kan zijn, maar dat de manier waarop de wetswijziging is doorgevoerd geen schoonheidsprijs verdient.
“Dat de staat stilletjes afscheid neemt van de overtuiging dat pastorale zorg een openbare dienst is, is een duidelijk signaal”, aldus Schneeberger. “Dit is een vorm van zelfsecularisering.”
