Op plekken waar het coronavirus bijzonder hard heeft toegeslagen en waar mensen maar zeer beperkt hun huis mogen verlaten, kan een algemene absolutie worden verleend zonder dat gelovigen hun zonden eerst persoonlijk hebben gebiecht.
Dat staat in een Vaticaans nota die vrijdag verscheen. Net als het decreet over de volle aflaat dat diezelfde dag verscheen, is die ondertekend door kardinaal Piacenza, de grootpenitentiair van de Apostolische Penitentiarie. Dat is een Vaticaans tribunaal dat zich bezighoudt met het verlenen van aflaten en het verlenen van dispensatie bij gewetenskwesties.
Piacenza schrijft dat waar normaal gezien de individuele biecht en absolutie nodig zijn voor de vergeving van zonden, een “ernstige noodzaak” om andere oplossingen vraagt.
“Vooral op plekken die het meest te lijden hebben onder de besmetting en totdat de pandemie voorbij is, is er sprake van een ernstige noodzaak en gelden dus de criteria voor een algemene absolutie”, aldus de nota.
In het algemeen is het aan de lokale bisschop in samenwerking met de bisschoppenconferentie om te bepalen wanneer er sprake is van een ernstige noodzaak.
In de jaren tachtig en negentig probeerde het Vaticaan het gebruik van de algemene absolutie echter te beperken en vaardigde het steeds striktere voorwaarden uit voor noodsituaties.
Rekening houdend met het zielenheil van de gelovigen en de mate van besmetting in zijn bisdom, moet de lokale bisschop bepalen wanneer er sprake is van ernstige noodzaak en het geoorloofd is om collectieve absolutie te verlenen, schrijft Piacenza.
Een bisschop kan dat bijvoorbeeld doen bij de ingang van een ziekenhuisafdeling waar ernstig zieke gelovigen liggen. “Door gebruik te maken, binnen de grenzen van wat mogelijk is, van stemversterkers zodat de absolutie gehoord wordt.”
Piacenza voegt toe: “Als de onvoorziene noodzaak zich voordoet dat de absolutie verleend moet worden aan een aantal gelovigen tegelijkertijd, is de priester verplicht om de diocesane bisschop daarvan zo vroeg mogelijk op de hoogte te stellen, of anders zo snel mogelijk daarna.”
In de nota staat ook dat bisschoppen hun priesters en gelovigen moeten inlichten over de maatregelen die genomen moeten worden voor het sacrament van boete en verzoening. Zo kan vanwege het coronavirus gelden dat de biecht moet plaatsvinden in een goed doorluchte ruimte en niet in een biechthokje, dat er voldoende afstand moet zijn tussen de priester en de gelovige en mondmaskers moeten worden gebruikt.
In elk geval, schrijft Piacenza, moet er “absoluut gelet worden op het beschermen van het sacramentele karakter en de noodzakelijke discretie”, zodat niemand anders kan horen wat de gelovige en de biechtvader uitwisselen.
Piacenza herinnert de gelovigen er, in navolging van paus Franciscus, ook aan dat als gelovigen zich “in de pijnlijke omstandigheden bevinden dat ze geen absolutie kunnen verkrijgen”, ze hun zonden direct in gebed bij God kunnen biechten.
Mits dit met een oprecht hart wordt gedaan en de intentie er is om zo snel als mogelijk alsnog te gaan biechten bij een priester, kan de gelovige in dit geval “vergeving van zonden verkrijgen, zelfs van doodzonden”.
> Zie ook: Biechten in tijden van corona: hoe dan?