Paus Leo XIV roept katholieke journalisten op om bijzondere aandacht te geven aan de stemmen van noodlijdenden en vredestichters. Hij doet dat in een boodschap aan de Franse Federatie van Katholieke Media, ter gelegenheid van de gedenkdagen van de Heilige Franciscus van Sales.
De gedenkdagen van Franciscus van Sales, patroonheilige van journalisten en schrijvers, vinden van 21 tot en met 23 januari plaats in Lourdes. Het jaarlijkse congres brengt journalisten en communicatieprofessionals uit verschillende landen samen om te reflecteren op de missie van katholieke media. De heilige Franciscus geldt daarbij als inspiratiebron. Zijn naamdag is op 24 januari.
Volgens paus Leo is het in een “gefragmenteerde en gepolariseerde wereld” essentieel dat katholieke media ruimte bieden aan mensen die niet vaak gehoord worden. “Wees de antennes die oppikken en doorgeven wat de zwakkeren, gemarginaliseerden en eenzamen ervaren”, schrijft hij. Hij roept op tot woorden die “harten ontwapenen” en die bijdragen aan verzoening, in plaats van haat en fanatisme aan te wakkeren.
Opvallend in de boodschap is de aandacht voor de opkomst van artificiële intelligentie (AI). Ook op het terrein van communicatie vraagt deze ontwikkeling volgens de paus om bezinning. “Het is dringend nodig terug te keren naar de redenen van het hart, naar goede relaties en naar echte nabijheid.” In die context ziet hij voor katholieke media een bijzondere taak: de “dienst aan de waarheid”, niet alleen voor gelovigen, maar ook voor mensen die niet in God geloven.
De bijeenkomst in Lourdes staat dit jaar in het teken van de vraag welke verantwoordelijkheid katholieke media dragen in een verdeelde samenleving. Een thema dat volgens Leo XIV nauw aansluit bij zijn eigen pontificaat. Sinds zijn aantreden spreekt hij over het belang van “ontwapende en ontwapenende communicatie” die de waardigheid van iedere mens respecteert.
“Wij hebben woorden nodig die wonden genezen en gemeenschappen opbouwen”, aldus de paus. Hij waarschuwt voor een “oorlog van woorden en beelden” die mensen en volkeren verder uit elkaar drijven.
Ter illustratie wijst de paus op het verhaal van pater Jacques Hamel, de Franse priester die in 2016 tijdens een eucharistieviering werd vermoord door IS-extremisten. De Franse Federatie van Katholieke Media reikt jaarlijks een prijs uit die zijn naam draagt, bedoeld voor journalisten die zich inzetten voor vrede en interreligieuze dialoog.
Volgens Leo XIV belichaamt Hamel de kern van christelijke communicatie: nabijheid, ontmoeting en dialoog, ook wanneer de verschillen groot zijn. “Om elkaar te leren kennen, moeten wij elkaar ontmoeten zonder verlamd te raken door onze verschillen.” Het voorbeeld van de vermoorde priester moet katholieke media aanmoedigen “zoekers naar de waarheid” te zijn en woorden te vinden die helen en verbinden.
Volgens de paus is communicatie voor de Kerk geen neutraal instrument is, maar een wezenlijk onderdeel van haar vredesmissie. In een tijd waarin tegenstellingen vaak worden uitvergroot, ziet hij in katholieke media een tegengeluid: niet luidruchtig, maar geduldig. Niet polariserend, maar verzoenend.
