De zorgen van paus Leo XIV over het afnemende geboortecijfer in Europa klinken ook door in Japan, waar de vergrijzing in snel tempo toeneemt. Volgens kardinaal Isao Kikuchi van Tokio raakt de demografische crisis ook de plaatselijke Kerk.
De paus benadrukte tijdens een ontmoeting met de Italiaanse president Sergio Mattarella op 14 oktober dat overheden zich sterker moeten inzetten voor gezinnen.
In Rome sloot kardinaal Kikuchi zich bij die oproep aan. Volgens hem bevindt Japan zich in een ernstige demografische noodsituatie. Ook binnen de Kerk worden de gevolgen van de bevolkingskrimp gevoeld: minder gelovigen, minder jonge vrijwilligers en een daling van het aantal roepingen.
“Als absolute minderheid heeft de Kerk maar beperkte invloed op de maatschappelijke mentaliteit,” zegt Kikuchi in gesprek met Crux. “De hoge kosten van levensonderhoud, vooral in de grote steden, ontmoedigen gezinnen om meer dan één kind te krijgen – of überhaupt kinderen te krijgen.”
Het Japanse geboortecijfer daalde in 2024 tot 1,15 kind per vrouw – een historisch dieptepunt dat Japan maakt tot een van de landen met het laagste geboortecijfer.
De gevolgen zijn steeds zichtbaarder in de Japanse samenleving, aldus Kikuchi. “Kleuterscholen en basisscholen kampen met tekorten aan nieuwe leerlingen, en veel particuliere scholen kunnen hun deuren nauwelijks openhouden.
Daarnaast is er een gebrek aan jonge Japanners die in vitale sectoren voor de samenleving willen werken, zoals de bouw en de publieke dienstverlening,” vertelt de kardinaal.
Japan telt momenteel ongeveer 123 miljoen inwoners, maar volgens prognoses zal dat aantal tegen 2070 gedaald zijn tot 87 miljoen. Dan zal bijna de helft van de bevolking ouder zijn dan 65 jaar.
De katholieke gemeenschap vormt slechts een kleine minderheid: circa 431.000 katholieken (0,34 procent van de bevolking), onder wie 6.200 priesters, religieuzen en seminaristen.
Toch speelt de Kerk een actieve rol in het Japanse onderwijs, met 828 katholieke scholen en universiteiten. De jezuïetenuniversiteit Sophia in Tokio geldt als een van de meest vooraanstaande in het land.
In 2019 werd het aantal katholieken in Japan nog geschat op ongeveer 800.000, vertelde pater Marco Villa, algemeen overste van het Pauselijk Instituut voor Buitenlandse Missies, in een interview met Katholiek Nieuwsblad.
Het gesprek vond plaats in het kader van het pausbezoek van paus Franciscus dat jaar. Villa vertelde toen dat ongeveer de helft van de katholieken geen Japanner is. Het gaat volgens hem vooral om arbeidsmigranten uit de Filipijnen, Zuid-Korea en China, en met name uit Brazilië, Peru en andere Zuid-Amerikaanse landen.
“De meeste Japanse katholieken zijn oudere mensen, en zij moeten hun kerk nu delen met gelovigen van andere nationaliteiten,” aldus Villa in 2019.
