Lekenbewegingen in Duitsland zeggen dat zij zullen blijven eisen dat katholieke leken het recht krijgen om tijdens de Mis te preken. Zij leggen daarmee een recent afwijzend besluit van het Vaticaan naast zich neer.
Eerder deze week maakte het Dicasterie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten bekend dat het een verzoek van de Duitse bisschoppenconferentie had afgewezen om “in uitzonderlijke omstandigheden een naar behoren gemandateerd leek de homilie te laten uitspreken tijdens de viering van de Eucharistie”.
Kardinaal Arthur Roche, prefect van de genoemde Vaticaanse afdeling, had de Duitrse bisschoppenconferentie op 17 juni per brief van dit besluit op de hoogte gesteld.
Het dicasterie sprak daarin waardering uit “voor de pastorale beweegredenen achter het verzoek”, maar stelde dat het niet van de huidige regelgeving kan afwijken, omdat het “voortvloeit uit de aard van de liturgie zelf” dat juist een priester of diaken de homilie uitspreekt tijdens de Mis.
Irme Stetter-Karp, voorzitster van het Centraal Comité van Duitse Katholieken (ZdK), zei tegen het Duitse persbureau KNA dat de lekenorganisatie niet betrokken was bij het oorspronkelijke verzoek. Zij beloofde het thema bij de bisschoppen van het land te blijven agenderen.
“Wij verwachten daarom van de Duitse bisschoppen dat zij hun inhoudelijk standpunt in deze kwestie tegenover Rome herbevestigen, hun argumenten kracht bijzetten en de brief van kardinaal Roche onder geen beding als ontmoedigend opvatten”, aldus Stetter-Karp.
De Katholieke Vrouwenvereniging van Duitsland (KFD) publiceerde een verklaring waarin zij het besluit van het Vaticaan bekritiseerde en het omschreef als bewijs dat de katholieke Kerk vasthoudt “aan structuren die vrouwen uitsluiten van belangrijke taken en diensten”.
‘De homilie is onlosmakelijk verbonden met de verkondiging van het Evangelie en met het voorgaan in de viering’
“De werkelijke vraag is waarom de verantwoordelijken in Rome de charismata en roepingen van zowel vrouwen als mannen blijven negeren”, aldus Ruth Fehlker van de KFD.
De Duitse bisschoppenconferentie publiceerde een eigen verklaring waarin zij erkende dat haar verzoek was afgewezen “omdat een niet-gewijde persoon geen homilie mag houden binnen de eucharistische viering”.
Onder verwijzing naar het kerkelijke wetboek wezen de bisschoppen erop dat “de huidige regelgeving reeds voorziet in vormen van verkondiging die aan gelovige leken worden toevertrouwd, buiten de homilie en de eucharistieviering om”. Het wetboek bepaalt echter uitdrukkelijk dat de homilie “deel uitmaakt van de liturgie zelf en voorbehouden is aan een priester of diaken”.
De Duitse bisschoppenconferentie publiceerde ook haar correspondentie met het Vaticaan over de kwestie, waaronder de brief van 30 maart met het verzoek en de reactie van kardinaal Roche.
Als redenen voor het verzoek voor een uitzondering noemden de Duitse bisschoppen onder meer het priestertekort en de toenemende gevallen waarin de voorganger vanwege hoge leeftijd, lichamelijke zwakte, taalbarrières of andere belemmeringen niet in staat is de homilie te houden.
Maar, zo reageerde kardinaal Roche, “als intrinsieke handeling van de Liturgie van het Woord is [de homilie] onlosmakelijk verbonden met de verkondiging van het Evangelie en met het voorgaan in de viering, en vertegenwoordigt zij een specifieke uitoefening van het munus docendi (‘de plicht tot onderwijzen’)”.
Met betrekking tot de bezorgdheid van de bisschoppen over priesters die niet in staat zijn de homilie te houden, stelde kardinaal Roche dat het om tijdelijke situaties gaat die geen “zodanige noodsituatie of werkelijke pastorale noodzaak vormen die een afwijking zou rechtvaardigen”.
