Vandaag begint in Brazilië de VN-klimaattop COP30. Daarbij is ook de katholieke ontwikkelingsorganisatie Vastenactie aanwezig. Volgens directeur Marc Bollerman spelen klimaatkwesties een belangrijke rol bij armoedeproblematiek wereldwijd.
Bollerman: “We nemen deel aan een initiatief dat is gestart vanuit de kerken van Zuid-Amerika. Dat stuurt onder de naam ‘Pelgrims van Hoop’ een grote delegatie naar de COP in Belém, geïnspireerd door de opdracht van paus Franciscus om pelgrims van hoop te zijn in een wereld die lijdt onder de gevolgen van onze keuzes.”
“We kiezen ervoor om met deze groep vooral aan te haken bij de zogenaamde People’s Summit: een grote samenkomst naast de COP waarin inheemse volken, maar ook christelijke stemmen kunnen klinken en het gesprek kunnen aangaan. In die gesprekken kunnen we de stem laten horen van de vele tientallen partners van Vastenactie, die elke dag worstelen met de gevolgen van klimaatverandering.”
“Maar we gaan ook om te leren: in de ontmoeting met mensen uit de hele wereld hopen we te horen wat werkt, wat nodig is en hoe we hoop daadwerkelijk concreet kunnen maken.”
“Een heel groot deel van de partners van Vastenactie wereldwijd heeft elke dag last van de gevolgen van klimaatverandering. Daardoor verliezen mensen soms bestaanszekerheid: oogsten mislukken, water wordt schaars en mijnbouw, gericht op zeldzame metalen, verwoest complete leefgebieden.”
De organisaties waar de lokale kerken mee samenwerken, doen vaak veel meer dan alleen helpen.
“De honger naar grondstoffen heeft vaak maar weinig oog voor gewone mensen. Vrouwen en kinderen zijn vaak als eerste het slachtoffer. De Kerk – en daar draagt Vastenactie aan bij via de vele projecten die we steunen – heeft wereldwijd een cruciale rol als het gaat om de zorg voor deze slachtoffers van verandering. Zij is op plekken waar hulp vaak niet komt.”
“De organisaties waar de lokale kerken mee samenwerken, doen vaak veel meer dan alleen helpen. Ze geven ook stem aan mensen die geen stem hebben, helpen hen om zelf de verantwoordelijkheid te nemen en om nieuwe wegen te vinden om te overleven als gemeenschap in een snel veranderende wereld.”
“We steunen kleine projecten van mensen die met heel concrete oplossingen proberen om nieuwe wegen te vinden in een veranderende wereld. Bijvoorbeeld door trainingen te financieren die men wil volgen om over te stappen naar andere gewassen voor de landbouw in Indonesië.”
“Maar we helpen ook een inheemse gemeenschap in Argentinië met geld dat nodig is om rechtszaken te voeren tegen bedrijven die hun grond inpikken voor mijnbouw. Ook steunen we vrouwen in Oeganda, die zelf oplossingen bedenken om minder vervuilend te koken.”
“Tegelijk willen we – en dat is helemaal in de geest van Laudato si’ en Laudate Deum, twee documenten van paus Franciscus hierover – in Nederland mensen bewust maken van wat de consequenties zijn van ons handelen. Wat we hier beslissen, raakt haast direct mensen over de hele wereld.”
“De kans is inderdaad groot dat er weinig grote resultaten worden geboekt bij de COP. Tegelijk vinden we het hoopvol dat bij deze COP voor het eerst zo’n grote People’s Summit is. Je merkt dat mensen elkaar opzoeken, organisaties elkaar vinden en dat de Kerk daarin een voorname rol speelt, zeker in Zuid-Amerika. Deze beweging van onderop wordt steeds meer gehoord.”
Zelfs als in slotdocumenten alleen in vage termen wordt gesproken over verandering, zie ik hoopvolle ontwikkelingen.
“Ik denk dat het volledig in de geest van Laudato si’ is dat we die beweging van hoop voeden, laten groeien en ondersteunen. De werkelijke verandering komt niet van regeringsleiders, maar begint bij onszelf. Dus zelfs als in slotdocumenten alleen in vage termen wordt gesproken over verandering, zie ik hoopvolle ontwikkelingen.”
“Laten we met elkaar investeren om die geluiden juist na de COP te laten klinken. Vastenactie voelt zich uitgedaagd om daar aan bij te dragen, in naam van al die partners wereldwijd die we mogen steunen.”
