Toch nog verrassend snel heeft het bisdom Groningen-Leeuwarden een nieuwe bisschop: Ronald Cornelissen. Een “optimist” noemt hij zichzelf, die voortvarend en missionair aan de slag wil gaan in het “klein maar fijne” bisdom. “We moeten vooruit met de geit.”
“Verrassend en verheugend”, zo noemt vicaris Arjen Bultsma van het bisdom Groningen-Leeuwarden het nieuws dat paus Leo XIV een nieuwe bisschop benoemd heeft. Ronald Cornelissen wordt de 6e bisschop van het meest noordelijke bisdom van Nederland sinds de heroprichting ervan in 1955.
Verrassend was het allereerst vanwege de korte termijn. Vorige week maandag, 29 juni, kreeg Cornelissen zelf de vraag, of eigenlijk eerder de mededeling van de nuntius dat paus Leo XIV hem benoemd heeft. Pas afgelopen zaterdag werd de bisdomsstaf ervan op de hoogte gesteld, zo vertelt de perswoordvoerder.
Ik leef vanuit het pastoraat en de ontmoeting
Niet alleen heeft de paus – die tot zijn recente uitverkiezing in mei de Vaticaanse afdeling leidde die over wereldwijde bisschopsbenoemingen gaat – niet lang hoeven nadenken over de benoeming, ook zijn nuntius liet er geen gras over groeien. Aartsbisschop Jean-Marie Speich is pas medio juni in Nederland aangekomen, en zelfs pas officieel pauselijk afgevaardigde sinds het aanbieden van zijn geloofsbrieven aan koning Willem-Alexander op 2 juli. Maar nog vóór dat moment had hij dus zijn eerste bisschopsbenoeming al van zijn te-doen-lijstje afgevinkt.
Niet alleen kwam de bisschopsbenoeming sneller dan verwacht, “verrassend en verheugend” zal men het in het noorden ook vinden dat er überhaupt een nieuwe bisschop is gekozen. Na het vertrek van Ron van den Hout naar Roermond in augustus vorig jaar, maakte het bisdom Groningen-Leeuwarden er geen geheim van te balen van de overplaatsing.
In de Groningse wandelgangen klonk gemopper dat het bisdom steeds weer als springplank dient voor grotere bisdommen, en ook de vrees dat het kleine bisdom misschien zou worden opgeheven, of samengevoegd met een ander bisdom, waarbij het aartsbisdom Utrecht dan het meest voor de hand ligt.
Maar in plaats van het ‘in te lijven’, staat Utrecht de noordelijke provincies juist een getalenteerde priester af in de persoon van Ronald Cornelissen, nu bisschoppelijk vicaris voor Deventer. Tijdens de persconferentie in Groningen vandaag, liet Cornelissen er geen misverstand over bestaan: opheffing of fusie is niet aan de orde.
“Ik ben op geen enkele manier gevraagd om te werken aan een fusie”, zei hij. “In Rome kijkt men er sowieso anders tegenaan, in Italië is het ook gebruikelijk dat ieder stadje zijn eigen bisdom heeft. Een bisdom hoeft daar niet per se groot te zijn.”
Maar het moet natuurlijk wél economisch de eigen broek kunnen ophouden, en op een vervolgvraag of het bisdom Groningen-Leeuwarden dat kan, zei Cornelissen: “Anders hadden ze me hier niet benoemd, neem ik aan.” Het noordelijke bisdom, aldus de bisschop-elect, “is groot qua oppervlakte, maar klein qua aantal gelovigen. Klein maar fijn, zou ik willen zeggen.”
| Wie is…? Ronald Cornelissen werd in 1964 geboren in Gaanderen in de Gelders Achterhoek. Al op jonge leeftijd voelde hij zich aangetrokken tot het priesterschap, vertelde hij eens tegen De Stentor. “Ik was niet super vroom of zo, maar ik vond alles mooi wat er in de katholieke kerk gebeurde. De kerststal, het samenkomen, de hosties, gewoon het geheel.” Op zijn 21e kiest hij voor de priesteropleiding in Utrecht. In 1996 werd hij priester gewijd. Daarna werkte hij als pastoor in de parochies van Noordoost Salland (De Belte, Dedemsvaart, Hardenberg en Slagharen), de parochies in Beuningen, De Lutte, Denekamp en Noord Deurningen, en in Noordoost Twente. Sinds 2009 is hij werkzaam als vicaris van het vicariaat Deventer en maakt hij deel uit van de staf van het aartsbisdom Utrecht. |
Cornelissen omschreef zichzelf tijdens de presentatie in Groningen als “een optimist, iemand voor wie het glas half vol is.” Hij prees de vele activiteiten die het bisdom al ontplooit voor jongeren, en sprak de ambitie uit om nog meer missionair en synodaal aan het werk te gaan. “We moeten vooruit met de geit.”
Al in het aartsbisdom viel hij op als een man met zowel pastorale als bestuurlijke kwaliteiten. “Ik ben vaker gevraagd om te komen naar plekken waar een conflict was”, zo vertelde hij tijdens de presentatie, “ik kan verbindend werken. Ik leef vanuit het pastoraat en de ontmoeting.”
Juist door een eenvoudige, luisterende houding wist hij vertrouwen te winnen. Pastoraat en bestuur ziet hij niet als onverzoenbare dingen. “Bestuurlijke taken zoals fusies en plannen bedenken voor de toekomst horen erbij”, zo zei hij in 2021 al in een interview in het regionale dagblad De Stentor. “Ik ben er niet ongelukkig in. De combinatie (met pastoraal werk, red.) maakt het fijn.”
De eerste reacties op de benoeming zijn positief. Kardinaal Wim Eijk en de staf van het aartsbisdom Utrecht wensen hem “van harte Gods rijkste zegen” toe in de vervulling van zijn bisschopsambt, en noemt zijn vertrek “tegelijk een grote aderlating” voor het aartsbisdom.
Cornelissens directe voorganger Ron van den Hout, nu bisschop van Roermond, noemt de benoeming “een onverwachte en goede keuze” van paus Leo. Hij zegt Cornelissen te kennen “als een zeer enthousiaste en gedreven man van de Kerk, die tevens met beide benen in de samenleving staat. Vaak heb ik hem ontmoet op bedevaarten en bij landelijke bijeenkomsten. Hij zal in het bisdom welkom worden ontvangen, en daar ben ik blij mee.”
Wanneer de bisschopswijding van Cornelissen precies plaats zal vinden is nog niet bekend. Cornelissen zelf zegt te verwachten dat dat “ergens eind september, begin oktober” zal zijn.
