Redacteur Nieuwe Media
Bij de Heilige Maria Hemelvaartkerk in Aardenburg wordt donderdagavond een protestwake gehouden tegen de sluiting van het gebouw. Bisdom Breda verving de sloten, waardoor de kerk niet langer toegankelijk is, en nam de maatregel vanwege “ondermijningen van de pastorale samenwerking”.
De kerk is sinds 11 juni voor de duur van één jaar gesloten op last van het bisdom en de Andreasparochie. De Mariakapel blijft tijdens de sluiting wél geopend voor persoonlijk gebed en voor het opsteken van een kaarsje.
Voor de gesloten kerk komen parochianen en vrijwilligers vanavond bijeen op het kerkplein. De bijeenkomst is georganiseerd door de Parochiekerncommissie Zuid (PKC) en de werkgroep Aardenburg Viert, die zich stevig verzetten tegen de sluiting.
Het conflict maakt deel uit van een langer lopend proces van herstructurering binnen de Zeeuwse parochie. In 2024 stemde bisschop Jan Liesen in met de aanwijzing van Oostburg als centrale parochiekerk, terwijl de kerk in Aardenburg mogelijk behouden zou kunnen blijven als bedevaartkerk. Daarbij kreeg de lokale gemeenschap de ruimte om te onderzoeken hoe die functie concreet ingevuld kon worden.
Maar uiteindelijk liep dat proces volledig vast. In een bericht dat afgelopen weekend werd gepubliceerd op de websites van het bisdom Breda en de Andreasparochie stellen het bisdom en het parochiebestuur dat er “onvoldoende bereidheid is gebleken om tot overleg en afspraken te komen” over de toekomst van het gebouw.
Volgens hen is daardoor de samenwerking binnen de parochie onder druk komen te staan. De sluiting is volgens het bisdom bedoeld om “rust, duidelijkheid en herstel van eenheid” te bevorderen.
Bisdomwoordvoerder Marc de Koning stelt dat eerdere voorstellen van het bestuur en het pastorale team “steevast zijn afgewezen of genegeerd”. “Vanuit de PKC en de werkgroep Aardenburg Viert is er geen bereidheid meer om met het pastorale team en het parochiebestuur in gesprek te gaan. Dan is het vervangen van de sloten op een gegeven moment de consequentie.”
Volgens De Koning draaiden de spanningen onder meer om afspraken rond het vieringenrooster en de liturgische invulling. “Een parochiekern bestaat niet op zichzelf, maar binnen het geheel van een parochie.” Hij stelt dat er sprake was van “een voortdurende ondermijning van de eenheid van de parochie”. “Gaandeweg nam de bereidheid af om tot oplossingen te komen. De betrokkenen in Aardenburg voeren steeds meer hun eigen koers.”
De lokale vrijwilligers schetsen in een artikel van de PZC hun kant van de situatie. Volgens koster Marc Moens grijpt de situatie diep in bij de gemeenschap. “Het is dictatoriaal, of om het bijbels te zeggen: het zijn farizeeërs”, zegt hij tegen de krant. Hij stelt dat de gemeenschap jarenlang betrokken bleef bij de kerk, ook nadat de zondagsvieringen naar andere locaties verplaatsten.
Hij vertelt dat de mogelijkheden voor lokale vieringen steeds beperkter werden. Zo zouden eerdere afspraken over het rooster en de vieringen teruggedraaid of niet goedgekeurd zijn door het bestuur. “Je kunt het met elkaar oneens zijn, maar om dat op deze manier kracht bij te zetten, is een vorm van machtsvertoon”, aldus Moens. “Ik heb het gevoel dat ik uit de kerk ben gezet.”
Ook andere betrokkenen spreken van boosheid en verdriet en noemen de sluiting buitenproportioneel, maar volgens De Koning was de maatregel noodzakelijk en “met pijn in het hart” genomen. Welke voorwaarden ziet het bisdom voor een eventuele heropening? “Na een jaar wordt de situatie opnieuw bekeken. Het is belangrijk te realiseren dat het om een kerkgebouw gaat, een gewijde ruimte die beschikbaar is voor de eredienst.”
De lokale werkgroepen spreken in hun uitnodiging voor de protestwake van een “rigoureuze sluiting” van de kerk. Deelnemers worden opgeroepen een kaars mee te nemen naar het kerkplein, om te laten zien dat zij “wel het vuur brandend willen houden”.
Bisdom Breda zegt dat de scherpe toon van de kritiek “niet representatief” is voor de gehele geloofsgemeenschap. Desgevraagd laat De Koning weten dat er geen parochianen zijn die publiekelijk steun willen uitspreken voor het besluit, al zouden die er wel degelijk zijn. Volgens het bisdom speelt daarbij mee dat de sociale verhoudingen in het dorp gevoelig liggen, waardoor betrokkenen terughoudend zijn in hun uitingen.
