Meer dan vijftig films over het Brabantse kloosterleven zijn sinds vorige week online te zien bij BrabantinBeelden. De meeste films spelen zich af in de periode 1930-1960, tijdens de hoogtijdagen van het Nederlandse kloosterleven.
De films zijn afkomstig van het Erfgoedcentrum Klooster Sint Agatha, dat zo’n duizend films en video’s van Nederlandse kloostergemeenschappen beheert.
Dankzij BrabantinBeelden krijgt een deel daarvan voortaan een groter bereik. De website toont het leven in Brabant van de laatste anderhalve eeuw. Bezoekers kunnen foto’s en films bekijken van zowel professionele als amateurfotografen en -filmmakers.
“De films over het kloosterleven geven goed het tijdsbeeld weer”, zegt Susan Scherpenisse, werkzaam als archivaris bij het Erfgoedcentrum. “Het dagelijks leven van religieuzen komt uitgebreid in beeld.”
“In die jaren speelde het katholieke geloof een grote rol in het dagelijks leven, zeker in Brabant. Je ziet bijvoorbeeld processies over straat, maar ook leerlingen die naar scholen van kloosterlingen gaan. Of ziekenhuizen die door een religieuze gemeenschap werden gerund.”
De opnames zijn zeer divers. Zo is de bouw van kloosters of kerken te zien, maar ook activiteiten als missiewerk. Daarnaast zijn bijzondere activiteiten vastgelegd, zoals als een priesterwijding of vakantie.
Scherpenisse: “Veel films zijn amateuropnames, vermoedelijk gemaakt door kloosterlingen zelf, aangevuld met enkele professionele wervingsfilms. Denk aan films die bedoeld waren om roepingen te stimuleren. Vaak geven zij een idealistisch beeld van het kloosterleven.”
Ook jubileumfilms maken deel uit van de collectie. Het gaat bijvoorbeeld om historische beelden ter gelegenheid van een honderd- of honderdvijftigjarig bestaan van een kloostergemeenschap of een missiegebied.
Het bijzondere aan deze films is dat ze geluid bevatten, vertelt Scherpenisse: van achtergrondmuziek tot interviews met religieuzen die terugblikken op hun werk.
Volgens de archivaris springen vooral films eruit die een zeldzaam inkijkje geven in het leven achter kloostermuren, zoals bij de benedictinessen in Breda. Deze slotzusters leefden afgezonderd van de buitenwereld. “In een film uit de jaren zestig krijgen we een beeld van wat zich achter de kloostermuren afspeelde.”
Ook opnames van het Doveninstituut in Sint-Michielsgestel, waar het dagelijks leven van zusters en bewoners wordt vastgelegd, zijn bijzonder. Scherpenisse: “Jarenlang stond het instituut in het teken van onderwijs en zorg.”
De films zijn te zien op de website brabantinbeelden.nl. Onderzoekers, geschiedenisliefhebbers, filmmakers en journalisten kunnen voor gebruik van deze filmbeelden contact opnemen met Erfgoedcentrum Klooster Sint Agatha.
