Een zeldzame reliek van de heilige Bernadette Soubirous is na een jarenlange verdwijning weer boven water gekomen. De herontdekte reliek krijgt nu een vaste plek in de kerk van Overveen.
Een hoofdhaar, ja, die raak je makkelijk kwijt. Ook als die niet van zomaar een willekeurig hoofd afkomstig is, maar van dat van de heilige Bernadette Soubirous (1844-1879), die getuige was van de Mariaverschijningen die Lourdes tot een wereldberoemd bedevaartsoord hebben gemaakt.
Wonder boven wonder is deze hoofdhaar, die tientallen jaren spoorloos was, weer teruggevonden. De reliek heeft een plek gekregen in de Mariakapel van de Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangenkerk in het Noord-Hollandse Overveen. Op 7 december zal bisschop Jan Hendriks de kapel komen inzegenen tijdens een feestelijke viering.
“Voor veel parochianen betekent deze reliek een tastbare herinnering aan de geloofsgetuigenis van Bernadette Soubirous”, zegt pastoor Bart Putter. “Het nodigt uit tot gebed, bezinning en navolging van haar eenvoud en vertrouwen.”
In 1925, tijdens het proces voor haar heiligverklaring, werd de hoofdhaar samen met een tiental andere relieken van het lichaam van Bernadette afgenomen. In 1933 werd ze ook heiligverklaard.
De haar, die volgens de bijbehorende certificaten in 1934 in een reliekhoudertje werd opgeborgen, kwam in Nederland terecht, in het bezit van de Kleine Zusters van de Heilige Joseph in Heerlen. In 1949 ging de reliek over in particulier bezit en verdween hij uit het zicht.
Dat de reliek nu weer is teruggevonden, is een pure toevalstreffer. In 2024 maakte een andere reliek van Bernadette Soubirous, een stukje bot, een rondgang door de Nederlandse bisdommen. De bezitster van de Overveense reliek kwam daardoor tot het besef dat ze een tastbaar overblijfsel van de Franse heilige in handen had.
Volgens Oege Lam, lid van de beheerscommissie van de kerk in Overveen, is niet alleen het verhaal achter de reliek bijzonder, maar ook de reliek zelf. “Mij zijn twee relieken van de heilige Bernadette in Nederland bekend. Het andere is in Tienray. Dat is een deeltje van een hoofddoek van Bernadette. Het reliek in Overveen is een eerstegraads reliek, omdat het een lichaamsdeel is.”
“Het reliek in Overveen is vanwege de kleine cassette niet indrukwekkend, maar de haar is rechtstreeks te zien en maakt daarmee het contact met Bernadette beter zichtbaar”, vervolgt hij. “De reliek heeft een vaste opstelling gekregen. Vooralsnog wordt hij niet in een processie getoond.”
Ook vindt Lam de reliek bijzonder omdat Bernadette een van de bekendste katholieke heiligen is. “Het Lourdes van Bernadette is de meest bezochte bedevaartsplaats in Europa. Je kunt rustig stellen dat Bernadette tot de top-tien van heiligen in de Kerk behoort.”
Voor katholieken is een reliek geen talisman of sacrament, maar een voorwerp dat ons fysiek dichtbij een heilige brengt, legt pastoor Putter uit. “We mogen ons verbonden weten met Bernadettes bijzondere leven, maar ook met haar voortleven in de hemel, waar ze voor ons een voorspreekster wil zijn. We mogen dus tot haar bidden om haar te vragen om hulp in nood.”
Putter hoopt dat de reliek mensen zal inspireren om meer op Bernadette te lijken. “Dat betekent niet dat we allemaal nu meteen als volmaakte mensen door het leven moeten gaan. Wel mogen we ons geïnspireerd weten door heiligen, die net als wij zwakke mensen waren met hun fouten en gebreken, maar die erin geslaagd zijn elke dag weer iets beter door het leven te gaan.”
