Bijzondere plannen voor een erfgoedproject in Heerlen: de honderd jaar oude Sint-Franciscus van Assisikerk wordt waarschijnlijk een zwembad. De wethouder is in ieder geval enthousiast, maar zijn de pastoor en het kerkbestuur dat ook?
Heerlen werd in 1974 sociaaleconomisch zwaar getroffen toen de Oranje-Nassaumijn werd gesloten. De sluiting van de mijn leidde tot werkloosheid en armoede in de eens welvarende Zuid-Limburgse stad en veroorzaakte veel leegstand en verloedering in het centrum. Vandaag de dag probeert Heerlen zijn stadscentrum opnieuw te laten bloeien.
Vorige week stemde de gemeenteraad in met miljoeneninvesteringen in drie erfgoedprojecten, waaronder de herbestemmingsplannen voor de oude paterskerk. Het bisdom Roermond onttrok het gebouw jaren geleden uit de eredienst vanwege een gebrek aan kerkgangers.
De gemeente was in dezelfde tijd op zoek naar een geschikte zwembadlocatie in het centrum. Die denken ze in de paterskerk gevonden te hebben.
De lege kerk zal dus dienst gaan doen als zwembad. “Daarmee behouden we een rijksmonument en krijgen mensen die in het centrum wonen weer een zwembad op loopafstand”, zei SP-wethouder voor cultuur, onderwijs en centrumontwikkeling Jordy Clemens tegen De Volkskrant. Volgens hem is het kerkbestuur enthousiast: “De pastoor heeft al beloofd dat hij de eerste duik zal nemen.”
“Natuurlijk klinkt ‘Kerk in zwembad veranderen’ in de media spectaculair en kan het sommigen doen denken dat ze daar in het zuiden helemaal betoeterd zijn, maar we zijn serieus samen met de gemeente aan het onderzoeken of dit een geschikte herbestemming kan zijn voor dit kerkgebouw”, bevestigt pastoor Irec Crasborn.
Het gaat volgens hem om een “bijzondere situatie”, aangezien de geloofsgemeenschap al is overgestapt naar omliggende kerken en het gebouw al enkele jaren leegstaat wat kerkelijke activiteiten betreft. Het bisdom vroeg pastoor Crasborn een geschikte nieuwe bestemming te onderzoeken voor zowel het kerkgebouw als de pastorie.
Natuurlijk klinkt ‘Kerk in zwembad veranderen’ in de media spectaculair en kan het sommigen doen denken dat ze daar in het zuiden helemaal betoeterd zijn.
“Het gaat hier niet om een centraal gelegen dorpskerk in het heuvelland, maar om een leegstaand voormalig paterskerkgebouw dat slechts zeven minuten lopen is van de dekenale Pancratiuskerk”, merkt Crasborn op. “Daardoor hebben gelovigen binnen handbereik een passend alternatief.”
Ook de gemeente heeft er belang bij dat de herbestemming door de mensen rondom de paterskerk gedragen wordt, volgens de pastoor. “Maar zowel de mensen als de gemeente en het kerkbestuur begrijpen dat dit rijksmonument ter ziele gaat door gebrek aan financiële middelen.”
Om dit te voorkomen heeft de gemeente Heerlen voorstellen gedaan voor een “uniek en traditioneel zwembad” van 25 meter, om zo een faciliteit in het centrum te creëren waar een specifieke groep bewoners zowel fysiek als geestelijk kunnen bijdragen aan hun gezondheid en welzijn.
“We hoeven niet bang te zijn dat de Kerk als religieuze instelling verloren gaat in Heerlen of waar dan ook”, zegt pastoor Crasborn. “Maar we zitten als Kerk in een serieuze transitie waarin moeilijke keuzes moeten worden gemaakt. In Heerlen is dit niet anders dan elders in het land. Het is jammer, maar het is niet anders.
Als kerkbestuur dragen wij de verantwoordelijkheid om via goed overleg en gedegen onderhandelingen bij te dragen aan een succesvolle transitie van de resterende kerken, ook financieel. Al biddend en in samenwerking en overleg met de gemeente Heerlen gaan we hiermee aan de slag.”
