Het Vaticaan heeft aangekondigd dat er op 4 november een tekst zal verschijnen over “Maria’s bijdrage aan het werk van de verlossing”. De vraag of Maria als ‘medeverlosseres’ naast Jezus staat, houdt de Kerk al eeuwen bezig.
Maria’s bijdrage aan de verlossing van de mensheid, met name de titel ‘co-redemptrix’ (‘medeverlosseres’), is al decennialang een theologisch discussiepunt. Voorstanders pleiten ervoor om Maria’s rol in de verlossing tot dogma te verklaren, terwijl critici zeggen dat dit haar rol groter maakt dan hij is en de eenheid met andere christelijke denominaties kan schaden.
Kardinaal Víctor Manuel Fernández, prefect van het Dicasterie voor de Geloofsleer, op dinsdag 4 november een tekst over het onderwerp met de titel Mater Populi Fidelis (‘Trouwe Moeder van het Volk’), presenteren in Rome. In juli verklapte Fernández al aan journalisten dat er een Mariatekst in de maak was, maar hij liet destijds nog niets los over de inhoud.
De laatste keer dat er serieus voor de titel gepleit werd, was in 2017. Toen diende de Internationale Mariale Vereniging een verzoek in bij paus Franciscus om de titel van Maria als “Medeverlosseres met Jezus de Verlosser” publiekelijk te erkennen.
Paus Johannes Paulus II gebruikte de term tijdens zijn pontificaat minstens zes keer in het openbaar.
Paus Franciscus heeft tijdens zijn pontificaat meer dan eens zijn bedenkingen over de titel geuit. In 2021 zei hij tijdens een audiëntie dat christenen Maria altijd mooie titels hebben gegeven, maar dat het belangrijk is om te onthouden dat Christus de enige verlosser is en dat Maria ons is toevertrouwd “als moeder, en niet als godin of medeverlosser”.
Ook zijn voorganger Benedictus XVI was geen voorstander. In 2000, toen hij nog geen paus was, gaf hij aan dat hij vond dat de titel ‘medeverlosseres’ te ver af staat van de Schrift en tot misverstanden kan leiden over de status van Christus als verlosser.
Paus Johannes Paulus II daarentegen gebruikte de term tijdens zijn pontificaat minstens zes keer in het openbaar. Daardoor bloeide in de jaren negentig de hoop op een spoedige afkondiging van het dogma weer op.
De term stak de kop op in de tiende eeuw, toen sommige Marialitanieën de titel van Maria als verlosseres vermeldden, samen met haar zoon. Het voorvoegsel ‘co-’ werd in de vijftiende eeuw toegevoegd om te verduidelijken dat Maria niet de verlosser is, maar wel op unieke wijze meewerkt aan de verlossing van de mens.
Sindsdien is er meerdere keren naar verwezen in de leer van de Kerk, onder meer tijdens het Tweede Vaticaans Concilie, dat uiteindelijk besloot om de titel niet formeel te erkennen in het document Lumen Gentium.
