Redacteur Nieuwe Media
Na het Angelus op het Sint-Pietersplein afgelopen zondag sprak paus Leo XIV de hoop uit dat nieuwe diplomatieke inspanningen tussen Rusland en Oekraïne eindelijk concrete resultaten opleveren. “Ik herhaal mijn oproep om een einde te maken aan het geweld, de vernietiging te stoppen en de harten te openen voor dialoog en vrede.”
Leo verwees op 6 september naar de recente pogingen om de onderhandelingen tussen beide landen nieuw leven in te blazen. “Ik hoop dat de inspanningen die de afgelopen dagen zijn geleverd om de onderhandelingen te hervatten, concrete resultaten zullen opleveren en ruimte zullen creëren voor diplomatie.”
De paus zei het nieuws over de aanhoudende aanvallen in Oekraïne “met een bedroefd hart” te volgen. Hij betreurde in het bijzonder de “dood van onschuldige mensen” en sprak zijn medeleven uit met de Oekraïners die al jaren “in angst en vrees leven”.
Zijn oproep komt vlak na een reeks Russische aanvallen op Oekraïne. Bij een Russische aanval op Kyiv eind augustus kwamen volgens Associated Press meer dan tien mensen om het leven. Daarbij werden onder meer woongebouwen en civiele infrastructuur getroffen. Oekraïne voerde deze zomer op zijn beurt droneaanvallen uit op doelen in Rusland.
Aartsbisschop Sviatoslav Shevchuk, hoofd van de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk, sprak naar aanleiding van de Russische aanvallen van “staatsterrorisme”. Volgens hem worden onder meer woonwijken ‘s nachts aangevallen. Ook zouden scholen, universiteiten en studentenhuizen doelwit zijn geweest sinds het begin van het nieuwe schooljaar.
De paus riep gelovigen op te bidden voor vrede “opdat de harmonie in alle conflicten van de wereld moge zegevieren”.
Op het moment van Leo’s oproep vonden er Amerikaanse diplomatieke pogingen plaats om de gesprekken tussen Rusland en Oekraïne te hervatten. De Amerikaanse gezanten Jared Kushner en Steve Witkoff bezochten begin september Moskou voor gesprekken met de Russische president Vladimir Poetin.
De gesprekken werden door Russische zijde als “constructief” omschreven, maar leverden vooralsnog geen duidelijke doorbraak op. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei ondertussen dat zijn land Amerikaanse veiligheidsgaranties nodig heeft om zich voor te bereiden op de komende winter.
In zijn toespraak voorafgaand aan het Angelus stond paus Leo ook stil bij de evangelielezing van zondag. Daarin spreekt Jezus over de manier waarop gelovigen elkaar moeten aanspreken wanneer er problemen ontstaan. Volgens Leo is “broederlijke correctie” een vorm van naastenliefde die “te vaak vergeten” wordt. Hij noemde het “een delicate kunst” die openhartigheid en een geleidelijke aanpak vereist.
Gelovigen zouden volgens de paus eerst onder vier ogen met elkaar moeten spreken. Als dat niet helpt, kunnen anderen worden betrokken en uiteindelijk, wanneer dat nodig is, de hele gemeenschap. “Eerlijk met elkaar praten betekent de realiteit onder ogen zien en problemen en conflicten omzetten in kansen voor groei.”
Leo verbond deze oproep tot onderlinge verzoening met het gebed. Door Gods genade kunnen mensen elkaar volgens hem niet als vreemden of vijanden, maar als “broeders en zusters” ontmoeten, naar elkaar luisteren en elkaar vergeven.
