Meer dan dertig geestelijken van de Oekraïens-orthodoxe Kerk zijn veroordeeld voor hoogverraad en spionage ten gunste van Rusland, zo blijkt uit officiële berichten uit Kiev. Volgens Vasyl Malyuk, hoofd van de Oekraïense binnenlandse inlichtingendienst SBU, worden nog meer dan honderd andere priesters onderzocht op soortgelijke feiten.
De beschuldigingen lopen uiteen van het doorgeven van informatie over de posities van het Oekraïense leger aan Russische troepen tot het actief ondersteunen van Russische inlichtingenoperaties, aldus het Duitse persbureau KNA.
In een interview met de televisiezender My-Ukraina benadrukte Malyuk dat het onderzoek zich richt op individuele daders: “Wij bestrijden de Kerk niet, maar wel degenen die de veiligheid van ons land in gevaar brengen.”
Woensdag meldde de SBU de arrestatie van een priester in Zaporizhzhya. Volgens de autoriteiten coördineerde hij een spionagenetwerk voor de Russische militaire inlichtingendienst en rechtvaardigde hij in kerkdiensten de Russische oorlog van agressie. Ook zou hij pro-Russische inwoners hebben geworven om informatie te verzamelen over de sterkte en bewapening van Oekraïense troepen.
Oekraïne kent twee grote orthodoxe kerken: de Oekraïens-orthodoxe Kerk (UOK) en de Orthodoxe Kerk van Oekraïne (OKU). De OKU ontstond in 2018 uit een fusie van het Kievse patriarchaat en de Oekraïense autocefale Orthodoxe Kerk en werd erkend door het Oecumenisch patriarchaat van Constantinopel.
De UOK brak eind mei 2022 formeel met het Moskouse patriarchaat, enkele maanden na de grootschalige Russische invasie. Tegelijkertijd veroordeelde de Kerk openlijk de rechtvaardiging van de oorlog door de Russische patriarch Kirill I.
Desondanks worden de afscheidingspogingen door de Oekraïense autoriteiten niet overal erkend, en worden maatregelen genomen tegen kerkstructuren die banden met Moskou onderhouden.
Ook de hoogste geestelijke van de UOK, metropoliet Onufriy, kreeg begin juli te maken met sancties van de staat. President Volodymyr Zelensky ontnam hem de Oekraïense nationaliteit omdat hij in 2002 de Russische nationaliteit aannam en dit verzweeg voor de autoriteiten. Tot nu toe zijn 19 geestelijken van de UOK uitgezet wegens soortgelijke overtredingen.
Ongeveer een jaar geleden nam het Oekraïense parlement een wet aan waarmee religieuze organisaties die vanuit Rusland worden geleid, verboden kunnen worden. Sindsdien zijn verschillende gebedshuizen van de UOK ontnomen.
De zaak onderstreept de gespannen positie van religieuze instellingen in Oekraïne sinds het uitbreken van de oorlog en de strikte maatregelen die de staat neemt tegen vermoedelijke samenwerkingen met Rusland.
