fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Opmerkelijk

Deens onderzoek: ‘Coronacrisis vergroot interesse in gebed’

Selinde van Dijk-Kroesbergen 14 april 2020
image
Foto: Chris Liverani - Unsplash

Hoe groter de crisis hoe meer we bidden? Ja, zegt een Deense onderzoeker die het aantal wereldwijde Google-zoekopdrachten voor ‘gebed’ heeft bestudeerd.

Het gebruik van de zoekterm ‘gebed’ (‘prayer’) op Google “schoot omhoog in de maand maart 2020 toen COVID-19 zich wereldwijd verspreidde”, aldus Jeanet Sinding Bentzen, universitair hoofddocent aan de afdeling economie van de Universiteit van Kopenhagen in Denemarken en directeur van de Vereniging voor de studie van religie, economie en cultuur.

Verdubbeling

Zij legde de gegevens van Google Trends naast de gegevens over de ontwikkelingen van de coronapandemie. Bentzen ontdekte dat er bij iedere 80.000 nieuw geregistreerde coronapatiënten een verdubbeling van de zoekopdracht ‘gebed’ op Google plaatsvond.

Volgens de onderzoeker is dit de grootste toename van een specifieke zoekopdracht sinds de beschikbaarstelling van Google Trends in 2004 van de zoekopdrachten in Google.

‘Diepste wortels’

In 2019 schreef Bentzen al over de impact die natuurrampen hadden op religiositeit. Nu wilde ze onderzoeken wat de impact van de coronacrisis is op “een van de diepste wortels van menselijk gedrag: religie”, aldus de onderzoeker.

De bevindingen maken deel uit van een voorstudie genaamd In crisis, we pray: religiosity and the COVID-19 pandemic, die eind maart werd gepubliceerd.

“In Nederland won 'Pasen met Hazes' het van 'Urbi et Orbi'”

Bentzen concludeert dat “wij mensen de neiging hebben religie te gebruiken om met crisis om te gaan. De coronacrisis is hierop geen uitzondering gebleken”.

Trends in Nederland: minimale groei

Bentzen deed onderzoek in 75 verschillende landen. Nederland lijkt hier een uitzondering op te zijn, zo blijkt uit onze eigen check op Google Trends. In Nederland is de groei van zoektermen als ‘gebed’ en ‘bidden’ minimaal.

Wel was er in de Goede Week een piek in het aantal zoekopdrachten naar ‘Goede Vrijdag’ te zien.

Eerste Paasdag won de zoekterm ‘Andrea Bocelli’ (tweede plaats) het van ‘Urbi et Orbi’ (zevende plaats). De absolute topper was die dag ‘Pasen met Hazes’.

Trends op tv

Het beeld dat Google Trends geeft komt aardig overeen met de kijkcijfers van Eerste Paasdag. Terwijl meer dan 3,3 miljoen mensen naar Boer zoekt vrouw keken, trok Urbi et Orbi slechts 404.000 kijkers. Toch was dit een stijging ten opzichte van Eerste Kerstdag 2019. Toen zagen 342.000 mensen de uitzending op tv. Het haalt echter nog steeds niet het recordaantal kijkers van de paaszegen in 2013: 450.000.

Toename religiositeit…

In reactie op de gepubliceerde onderzoeken van Bentzen, zijn er experts die wat voorzichtiger zijn met hun conclusies.

Een niet bij naam genoemde Amerikaanse professor in de sociologie zei tegen persbureau CNS dat de gegevens alleen bewezen dat meer mensen ‘gebed’ googelden. Zonder de motieven of achtergrond van de mensen te kennen, kan niet bewezen worden dat er sprake is van ‘een toename van religiositeit’.

…of stijging online behoefte?

De zoekopdrachten zouden volgens hem “heel goed de mensen kunnen zijn die normaal gesproken religieuze vieringen zouden hebben bezocht, maar dat nu niet kunnen”. Het zou dus net zo goed een groeiende behoefte kunnen zijn om online toegang te krijgen tot middelen en vieringen, meent hij.

Andere deskundigen menen dat ‘terugkerende katholieken’ zich door de coronapandemie weer voelen aangetrokken tot de Kerk. Dat kan leiden tot meer online religiositeit en tot meer deelname aan de religieuze sociale media – hoewel recent Nederlands onderzoek daar geen bewijs voor vond: niet-kerkgaande christenen tonen vooralsnog weinig belangstelling voor online vieringen.