Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Kerstmis

Oudst bekende kerstgroep in Rome tentoongesteld

24 december 2020

De oudst bekende kerstgroep ter wereld, eind dertiende eeuw gemaakt in opdracht van paus Nicolaas IV.
Foto's: Catholic News Agency - Daniel Ibanez

De oudst bekende kerstgroep ter wereld is sinds dinsdag te zien in Rome. De zes dertiende-eeuwse beelden zijn opgesteld in de basiliek van Santa Maria Maggiore.

Het gaat om zes marmeren beelden: Maria met het Kind Jezus, Sint-Jozef, de drie Wijzen, en een werk dat zowel de os als de ezel toont. De laatste vijf zijn volgens kunsthistoricus Sante Guido van de Pauselijke Gregoriaanse Universiteit nog in originele staat. Het beeld van Maria met haar Zoon is eind zestiende eeuw gerestaureerd.

In opdracht van de paus gemaakt

Hoeveel beelden de opstelling oorspronkelijk had, is onbekend. Wel weten we dat ze altijd al bij de basiliek hoorden: oorspronkelijk stonden ze in de ondergrondse Geboortekapel. Nu zijn ze te zien in een kapel rechts van het hoofdaltaar.

De beelden zijn gemaakt door Arnolfo di Cambio, die daartoe in 1292 opdracht kreeg van paus Nicolaas IV. Nicolaas was de eerste franciscaan die paus werd. Hij werd geïnspireerd door de heilige Franciscus van Assisi, die een kleine zeventig jaar eerder, in 1223, de eerste levende kerststal had gecreëerd.

Het beeld van Maria met Jezus werd in de zestiende eeuw gerestaureerd.
Foto: Catholic News Agency - Daniel Ibanez

Kunsthistoricus Guido wijst er volgens CNA op dat de kerstgroep niet de eerste afbeelding van Christus’ geboorte in de geschiedenis is: die scene is zelfs al teruggevonden op vroegchristelijke grafstenen. Wel is het het oudst bekende exemplaar van de kerstgroep zoals we die tegenwoordig kennen.

Relieken van Christus’ kribbe

De band tussen de Santa Maria Maggiore en Christus’ geboorte gaat trouwens nog veel verder terug. Sinds de zevende eeuw worden in de kerk stukjes bewaard van de kribbe waarin de pasgeboren Christus werd gelegd. Die waren een geschenk van de toenmalige patriarch van Jeruzalem aan paus Theodorus I.

Vanwege de bijzondere relieken droeg de basiliek ooit de klinkende bijnamen ‘Onze-Lieve-Vrouw van de Kribbe’ en ‘Bethlehem van het Westen’.

Bron: Catholic News Agency

Dit artikel delen:

Steun katholieke journalistiek

Belangrijker dan ooit:
steun katholieke journalistiek

Ontvang het laatste nieuws in je mailbox

© Katholiek Nieuwsblad | 2026